( 30 ) : وَ حَمَلَةِ كِتابِ اللَّهِ .
و حاملان كتاب خدا . . .
توضيح واژه
حَمَلَة : جمع « حامل » ، يعنى حمل كننده . « 1 »
شرح
در اين جمله ، اهل بيت عليهم السلام ، به عنوان حاملان كتاب خدا معرّفى شدهاند ؛ امّا اين عبارت كوتاه ، نيازمند شناخت سه مسئله است : مقصود از كتاب خدا چيست ؟ حمل كتاب خدا ، چگونه صورت مىگيرد ؟ و حاملان كتاب خدا ، چند نوعاند ؟
1 . مقصود از كتاب خدا
كتاب خدا را مىتوان چند گونه معنا كرد ؛ امّا دو معنا با روايات ، سازگارتر است :
نخست ، اين كه مراد ، قرآن كريم است كه در اين صورت ، « كتاب اللَّه » ، اسم خاص و شناخته شدهء قرآن است . معناى دوم ، تمام كتابهاى آسمانى را در بر مىگيرد كه در اين صورت ، مراد از كتاب در اين جا ، اسم جنس است و هر كتابى كه از سوى خداوند به پيامبران پيشين نازل شده ( مانند : صُحُفِ ابراهيم ، زبور داوود ، تورات موسى و انجيل عيسى و قرآن ) ، همگى « كتاب اللَّه » خوانده مىشوند . اين نظريه ، با روايتى به نقل از امام صادق عليه السلام سازگار است كه فرموده :
كُلُّ كِتابٍ نُزِّلَ فَهُوَ عِندَ أهلِ العِلمِ وَ نَحنُ هُم . « 2 »
هر كتابى [ كه از جانب خدا ] فرو فرستاده شده ، نزد اهل علم است و ايشان ، ماييم .
هامش
( 1 ) . « الحاء و الميم و اللّام ، أصل واحد يدلّ على إقلال الشّىء » ( معجم مقاييس اللّغة ، ج 2 ، ص 106 ) . « الحَمَلَة : جمع حامل » ( الصحاح ، ج 4 ، ص 1677 ) .
( 2 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 226 ، ح 6 .