احساس حضور خداوند در زندگى و اطاعت از امامان عليهم السلام ، به معناى انجام دادن دستورهايى كه امامان براى هدايت بشر ، بازگو مىكنند ، و نيز دست كشيدن از آنچه نهى مىكنند ، دو عامل اساسى براى همنشينى با ائمّه عليهم السلام است . بنا بر اين ، كسانى كه خدا را در زندگى غايب مىپندارند و به جاى پيروى از امامِ معصوم ، از پيشواى ديگرى اطاعت مىكنند ، در سراى قيامت ، پشيمان خواهند شد و دوستى دنيايىشان به دشمنى تبديل مىشود :
« إِذْ تَبَرَّأَ الَّذِينَ اتُّبِعُوا مِنَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا وَ رَأَوُا الْعَذابَ وَ تَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْأَسْبابُ .
« 1 »
آن گاه كه پيشوايان ، از پيروان خود بيزارى بجويند و عذاب را ببينند و همهء پيوندها از آنها بُريده شود » .
امام سجّاد عليه السلام ، در دعاى زيبايى كه در صحيفهء سجّاديه آمده است ، امام را نشانهء راه و چراغى فروزان مىداند كه هماره بايد به او چشم دوخت :
أللَّهُمَّ إنَّكَ أيَّدتَ دِينَكَ فِى كُلِّ أوانٍ بِإمامٍ أقَمتَهُ عَلَماً لِعِبادِكَ وَ مَنارَاً فِى بِلادِكَ . . . وَ أمَرتَ بِإمتِثالِ أوامِرِهِ وَ الْإنتِهاءِ عِندَ نَهيِهِ وَ ألّا يَتَقَدَّمَهُ مُتَقَدِّمٌ وَ لايَتَأَخَّرَ عَنهُ مُتَأَخِّرٌ . « 2 »
بار خدايا ! تو در هر زمان ، از دين خود به وسيلهء پيشوايى پشتيبانى كردى كه او را براى بندگانت ، نشانهء راه و چراغ فروزان در سرزمينهايت ، قرار دادى . . . و فرمان دادى كه دستورهايش را به كار ببندند و در آنچه از آن نهى مىكند ، باز ايستند و كسى بر او پيشى نگيرد و كسى از او ، وا پس نمانَد .
امام عليه السلام ، راه پيروى از اين پيشوا را سرمشق قرار دادن و همراهى او مىداند . در منطق ايشان ، تندروى و كُندروى ، پسنديده نيست و اطاعت بدون عمل هم ممكن نيست ؛ يعنى همانى را به جاى آور كه پيشوايت مىخواهد .
هامش
( 1 ) . سورهء بقره ، آيهء 166 .
( 2 ) . الصحيفة السجّادية ، دعاى 47 .