7 - 3 . فراهم ساختن امكانات دادرسى دقيق و سريع
يكى از اقدامات بسيار مهم در تشكيلات قضايى دولت مهدوى ، فراهم ساختن امكانات لازم براى قضاوت صحيح و سريع و عادلانه است . از امام باقر عليه السلام روايت شده كه فرمود :
إذا قامَ القائِمُ بَعَثَ في أقاليمِ الأَرضِ ، في كُلِّ إقليمٍ رَجُلًا ، يَقولُ : عَهدُكَ في كَفِّكَ ، فَإِذا وَرَدَ عَلَيكَ أمرٌ لا تَفهَمُهُ وَ لا تَعرِفُ القَضاءَ فيهِ ، فَانظُر إلى كَفِّكَ وَاعمَل بِما فيها . « 1 »
هنگامى كه قائم قيام كند ، به هر يك از مناطق زمين ، كسى را مىفرستد و به او مىگويد : پيماننامهات در كفِ دستت است ، هنگامى كه كارى بر تو در آمد كه آن را نفهميدى و حكم آن را ندانستنى ، به كف دستت بنگر و به آن [ پيماننامه ] عمل كن .
مقصود از جملهء « عهدك فى كفّك » - كه در اين حديث و حديثى ديگر آمده - ، دستور العمل كامل و جامعى است كه پاسخ هر سؤالى در آن وجود دارد و در نظام مهدوى ، در اختيار حكّام و قضات ، قرار مىگيرد و آنها با مراجعهء به آن ، در اسرع وقت ، مىتوانند از حكم صحيح موضوع مورد نياز خود ، آگاه شوند .
امّا ماهيت اين دستور العمل جامع چيست و چگونه در اختيار قضات قرار مىگيرد ؟
در پاسخ به اين پرسش ، دو احتمال ، قابل توجّه است :
يك . مقصود از دستور العمل جامعى كه در اختيار قضات و حكّام قرار مىگيرد ، دانش ويژهاى است كه به بركت دولت مهدوى توسّط خداوند سبحان به قلب آنان ، افاضه مىگردد و با افاضهء آن دانش ، براى تشخيص حق ، نيازى به بيّنه و برهان نخواهند داشت . مؤيّد اين احتمال ، احاديثى است كه در تبيين ويژگىهاى قضات
هامش
( 1 ) . ر . ك : ص 402 ح 1925 .