برپايىِ حكومت و استقرار در منطقهاى از زمين ، هر چند كوتاه باشد ، زمانى را به خود اختصاص مىدهد كه خارج از زمان حكومت ايشان است . در نتيجه ، هر اندازه مقدار حكومت ايشان در نظر گرفته شود ، بايد زندگى ايشان طولانىتر باشد .
نظريهها
وجوه مختلفى براى جمع ميان احاديث ذكر شده بيان شده است . علّامه مجلسى براى جمع احاديث چنين مىگويد :
اخبار متفاوت وارد شده در زمينهء مدّت حكومت امام مهدى عليه السلام ، برخى بر همهء مدّت فرمانروايى ايشان ، برخى بر زمانِ استقرار دولت او ، برخى بر سالها و ماهها به حساب ما و برخى هم بر سالها و ماههاى طولانى زمان ايشان حمل مىشود . « 1 »
ايشان در انتها از عبارت « و اللَّه اعلم » استفاده مىكند كه گوياى ترديد خود وى در اين جمعبندى است .
ابن حجر عسقلانى معتقد است كه آنچه احاديث بر آن اتفاق دارند ، اين است كه او بىترديد هفت سال حكومت مىكند . از ابن الحسين ابرى هم نقل شده است كه اخبار مستفيض و متواتر ، دلالت دارند كه او هفت سال حكومت مىكند . « 2 »
آية اللَّه سيّد صدر الدين صدر مىگويد كه بيشتر احاديث اين باب بر اين موضوع اتفاق دارند كه مدّت حكومت او هفت سال است و ترديد در زيادتر از اين مقدار تا تمام شدن ، نه سال است . به گفتهء ايشان اين قول ، ظاهرتر و مشهورتر است و اين ، خود فضيلتى بزرگ براى مهدى عليه السلام است كه قيام او براى اصلاح دين و دنيايى وعده داده شده كه در اين مدّت كوتاه رخ مىدهد . چنان كه قيام جدّ بزرگوار او نيز در مدّت هشت سال ، يعنى از سال دوم هجرى به بعد ، به ثمر نشست .
هامش
( 1 ) . بحار الأنوار : ج 52 ص 280 .
( 2 ) . تهذيب التهذيب : ج 5 ص 87 ش 6894 .