كُنَّا جُلُوساً فِى المَدِينَةِ فِى ظِلِّ حَائِطٍ قَالَ : وَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله فِى غُرفَةٍ فَاطَّلَعَ عَلَينَا فَقَالَ : فِيمَ أَنتُم فَقُلنَا : نَتَحَدَّثُ قَالَ : عَمَّ ذَا ؟ قُلنَا : عَنِ السَّاعَةِ فَقَالَ : إِنَّكُم لَا تَرَونَ السَّاعَةَ حَتَّى تَرَونَ قَبلَهَا عَشرَ آيَاتٍ : طُلُوعَ الشَّمسِ مِن مَغرِبِهَا وَ الدَّجَّالَ وَ دَابَّةَ الأَرضِ وَ ثَلَاثَةَ خُسُوفٍ فِى الأَرضِ : خَسفٌ بِالمَشرِقِ وَ خَسفٌ بِالمَغرِبِ وَ خَسفٌ بِجَزِيرَةِ العَرَبِ وَ خُرُوجُ عِيسَى بنِ مَريَمَ عليه السلام وَ خُرُوجُ يَأجُوجَ وَ مَأجُوجَ وَ تَكُونُ فِى آخِرِ الزَّمَانِ نَارٌ تَخرُجُ مِنَ اليَمَنِ مِن قَعرِ الأَرضِ لَا تَدَعُ خَلفَهَا أَحَداً تَسُوقُ النَّاسَ إِلَى المَحشَرِ كُلَّمَا قَامُوا قَامَت لَهُم تَسُوقُهُم إِلَى المَحشَرِ . « 1 »
در سايهء ديوارى در مدينه نشسته بوديم و پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در اتاقى بود . نظرش به ما افتاد و فرمود : « چه مىكنيد ؟ » . گفتيم : با هم صحبت مىكنيم . فرمود : « از چه ؟ » .
گفتيم : از قيامت . فرمود : « شما قيامت را نخواهيد ديد تا آن كه پيش از آن ، ده نشانه ببينيد : سر زدن آفتاب از مغرب ، دجّال ، جنبندهء مخصوصى بر روى زمين و سه فرو رفتن در زمين : يكى در خاور ، يكى در باختر و يكى در جزيرة العرب ، و خروج عيسى بن مريم و خروج يأجوج و مأجوج . در پايان عمر دنيا ، آتشى از درون زمين در يمن بيرون مىآيد كه هيچ كس را پشت سرِ خود نمىگذارد و مردم را به صحراى محشر مىراند . هر جا كه بايستند ، آتش هم مىايستد و آنان را به محشر مىرانَد .
جمعبندى احاديث
همان گونه كه مشاهده مىشود ، اختلاف بدوى و سادهء اين احاديث با همين دستهبندى حل مىشود . اگر ما مفهوم آخِرْزمان را يك دورهء تاريخى كشدار و طولانى بدانيم ، آن گاه نقطهء آغاز آن ، مىتواند عصر بعثت محمّد ، خاتم پيامبران و نقطهء پايان آن ، رستاخيز و وقايع پيش از قيامت باشد . در اين صورت ، همهء وقايع گفته شده در بالا ، در درون اين ظرف تاريخى جاى مىگيرند ؛ زيرا همهء اين
هامش
( 1 ) . ر . ك : الخصال : ص 445 ح 52 و ص 431 ح 13 ، روضة الواعظين : ص 484 ، مختصر بصائر الدرجات : ص 43 و كتاب من لا يحضره الفقيه : ج 3 ص 390 ح 4374 .