6 - 3 . اشراط الساعه
اشراط جمع « شَرَط » به معناى علامت « 1 » و « الساعه » يكى از نامهاى قيامت است . اين تركيب ، تنها يك بار در قرآن به كار رفته « 2 » و مقصود از آن ، نشانههاى قيامت است .
يكى از مطالبى كه با موضوع علائم ظهور ارتباط نزديك دارد ، احاديثى است كه در بارهء نشانههاى قيامت سخن مىگويند . در بسيارى از منابع روايى اهل سنّت و برخى جوامع حديثىِ شيعه ، نشانههاى ظهور مهدى عليه السلام با علامتهاى نزديك شدن و برپايى قيامت آميخته و برخى نشانههايى كه به عنوان علائم ظهور مشهورند ، نشانهء قيامت دانسته شدهاند . حتى گاهى اصل ظهور مهدى را از نشانههاى قيامت ياد كردهاند . به طور كلّى ، صاحبان جوامع حديثى اهل سنّت ، بابى با عنوان « اشراط الساعه » گشودهاند و در دورههاى متأخّر ، كتابهاى مستقلى با همين عنوان ، عرضه شده است .
6 - 3 - 1 . آميختگى اشراط الساعه و علائم ظهور
در اين جا به آميختگى مواردى از اين علامتها در منابع دو فرقه مىپردازيم :
نزول عيسى عليه السلام و ظهور دجّال - كه به عنوان نشانهء ظهور مهدى عليه السلام شهرت دارند - ، در غالب منابع اهل سنّت ، نشانهء قيامت معرفى مىشوند . « 3 »
شيخ مفيد ، طلوع خورشيد از مغرب ، فرو رفتن زمينى در مشرق و مغرب را ذيل نشانههاى ظهور آورده ؛ « 4 » ولى اين سه ، در احاديث اهل سنّت ، از نشانههاى قيامت به شمار مىروند . « 5 » همچنين در موضوع نشانههاى ظهور ، از تركان و روميان سخن به
هامش
( 1 ) . لغتنامه دهخدا
( 2 ) .فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا السَّاعَةَ أَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً فَقَدْ جاءَ أَشْراطُها( محمّد : آيهء 18 ) .
( 3 ) . ر . ك : مسند ابن حنبل : ج 4 ص 6 ، الفتن : ص 356 .
( 4 ) . الإرشاد ، ج 2 ص 368 .
( 5 ) . مسند ابن حنبل : ج 4 ص 6 .