تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى ) — صفحة 388

مساهمون:

ص٣٨٨

پژوهشى در بارهء سند و متن زيارت آل يس

شيوهء عالمان سَلَف ، بر آن بوده است كه در نقل ادعيه و زيارات ، سختگيرى سندى نمىكرده‌اند و به تسامح در ادّلهء سنن قائل بوده‌اند . اين شيوه ، با سختگيرى در گزارش احاديث فقهى - حقوقى ، كاملًا متفاوت بوده است . از اين رو مشاهده مىشود مرحوم شيخ طوسى ، احاديث فقهىِ موجود در كتاب تهذيب الأحكام را با دقّت در اسناد گزارش مىكند ؛ ولى در كتاب مصباح المتهجّد ، شيوهء معمول ايشان ، گزارش متون ادعيه و زيارت ، بدون ذكر اسناد است . بنا بر اين ، پيگيرى اسناد منضبط و دقيق فقهى در متون ادعيه و زيارات ، گاه پژوهشگر را دچار مشكل مىكند ؛ چون اين شيوه نزد پيشينيان ، متعارف و معمول نبوده است . در تأييد اين شيوه مىگوييم : مناجات ، دعا و زيارت ، گونه‌اى ابراز احساس و عاطفه نسبت به معبود يا بندگان خالص و برگزيدهء اوست . از اين رو ، مضامين و مفاهيم عارفانه و عاشقانه ، در آنها نمود خاص دارد . در ارزيابى و سنجش دعا ، « مضمون و محتوا » مورد توجّه است نه بحث و دقت در سند و طريق ، از اين رو ، حتّى فراتر از قاعدهء تسامح در ادّلهء سنن نيز مىتوان مناجات ، دعا و زيارت را پذيرا