شوند . فرمان ما [ به عذاب ] شب يا روز ، آن را فرا مىگيرد و آن را چنان درو مىكنيم كه [ گويى ] هيچ گاه نبوده است . اين گونه آيات را براى كسانى كه مىانديشند ، شرح مىدهيم » .
گفتم : فدايت شوم ! آيا اين ، زمان معيّنى دارد ؟
فرمود : « نه ؛ زيرا علم خدا بر علم كسانى كه وقت تعيين مىكنند ، چيره است .
خداى متعال با موسى عليه السلام ، سى شب وعده نهاد و آن را با ده روز به كمال رسانْد ، بى آن كه موسى عليه السلام و يا بنى اسرائيل بدانند و چون وقت گذشت ، گفتند : " موسى ، ما را فريفته است " و گوسالهپرست شدند . امّا وقت آنچه مىگويم ، هنگامى است كه نياز و نادارى ، ميان مردم ، فراوان شوند و مردم به انكار يكديگر برخيزند . اين هنگام ، امر الهى را صبح و شام انتظار بريد » . « 1 »
904 . الكافى - با سندش به نقل از ايّوب بن نوح - : امام هادى عليه السلام فرمود : « هنگامى كه [ امام ] نشانگر راهتان از ميانتان رخت بر بست ، هر لحظه چشم به راه فَرَج باشيد » « 2 » . « 3 »
905 . كمال الدين - با سندش به نقل از ابراهيم بن محمّد بن فارس - : من و ايّوب بن نوح در راه مكّه با هم بوديم كه در وادى زباله « 4 » فرود آمديم و به گفتگو نشستيم و از حالت خودمان و دورىمان از امر ( قيام ) ، سخن به ميان آمد . ايّوب بن نوح گفت : امسال چيزى را [ به امام ] نوشتم و چيزى از همين موضوع را يادآورى كردم . [ امام هادى عليه السلام ] « 5 » به من نوشت : « هنگامى كه عَلَمتان از ميانتان رخت بر بندد ، از زير پاهايتان منتظر فَرَج باشيد » . « 6 »
هامش
( 1 ) . الغيبة ، طوسى : ص 427 ح 415 ، بحار الأنوار : ج 52 ص 104 ح 9 .
( 2 ) . ترجمهء حديث ، بر مبناى تحليلى است كه در ادامه مىآيد ( ر . ك : ص 323 ) .
( 3 ) . الكافى : ج 1 ص 341 ح 24 ، الغيبة ، نعمانى : ص 187 ح 39 ، بحار الأنوار : ج 51 ص 155 ح 8 .
( 4 ) . زباله ، منزلى است سر راه مكّه - كوفه .
( 5 ) . ايّوب بن نوح ، از اصحاب امام رضا عليه السلام و امام جواد عليه السلام و امام هادى عليه السلام است و ابراهيم بن محمّد بن فارس ازاصحاب امام هادى عليه السلام و امام عسكرى عليه السلام است . لذا مرحوم صدوق اين حديث را در باب اخبار امام هادى عليه السلام از وقوع غيبت آورده است .
( 6 ) . كمال الدين : ص 381 ح 4 ، بحار الأنوار : ج 51 ص 159 ح 4 .