4 / 11 : سيّد بحر العلوم « 1 »
874 . ملّا زين العابدين سلماسى ، از شاگردان سيّد بحر العلوم نقل كرده است : من در مجلس درس سيّد بحر العلوم حاضر بودم كه شخصى از امكان رؤيت امام عصر عليه السلام در دورهء غيبت كبرا سؤال كرد . سيّد بحر العلوم - كه مشغول قليان كشيدن بود - ساكت شد و سرش را به زير انداخت . من مىشنيدم كه آهسته با خود مىگفت : در جواب او چه بگويم ؛ در حالى كه امام عليه السلام مرا در بغل كشيد و به سينهء خود چسبانيد و از طرفى دستور تكذيب مدّعى رؤيت در زمان غيبت داده شده است ؟ آن گاه در جواب سؤال كننده فرمود : اهل عصمت عليهم السلام دستور دادهاند ادّعاى كسى كه مدّعى ديدن حجّت عليه السلام است ، تكذيب شود . به همين جمله ، قناعت كرد و به آنچه مىفرمود ، اشاره نكرد . « 2 »
875 . محدّث نورى ، از زين العابدين سلماسى شنيده كه مباشر كارهاى سيّد بحر العلوم به هنگام اقامتش در مكّه مىگفت : با آن كه سيّد بحر العلوم در غربت و دور از اهل و خانواده بود ، امّا دست و دلباز و بخشنده بود و غم مخارج را نمىخورد ؛ ولى روزگارى ، دارايىها ته كشيد و درهمى نيز نداشتيم . عرض حال كردم . چيزى نفرمود و به شيوهء معمول ، عازم طواف صبحگاهى شد . پس از بازگشت ، قليانى به دست سيّد دادم و از تمام شدن نفقه گِله كردم كه ديدم كسى در را به شدّت مىزند .
هامش
( 1 ) . سيّد مهدى بن سيّد مرتضى بن سيّد محمّدحسين بروجردى ، مشهور به بحر العلوم طباطبايى : از نسل ابراهيمطباطبا از ذرّيهء حسن مثنّاست . به سال 1155 ق در كربلا زاده شد و در سال 1213 ق در نجف در گذشت . او رهبر شيعيان ، جامع علوم ، محلّ مراجعهء دانشپژوهان ، رئيس اماميّه ، و استاد اساتيد آنها در دوران خود ، فقيه ، متكلّم ، مفسّر ، محدّث ، رجالى ، ماهر ، اهل تقوا ، پارسا ، اديب و شاعر بود ، و كتاب الفوائد الرجالية را دارد ( أعيان الشيعة : ج 10 ص 158 ، الذريعة : ج 16 ص 339 ش 1574 ) .
( 2 ) . نجم الثاقب : ص 349 ح 74 .