برمىگزينند و در رسيدن به نيروانه اجبارى در كار نيست .
در عصر ميتريه آرمانشهرى به نام « كتومتى » برقرار است و اساس ايجاد آن بلوغ فكرى مردم ، و نيز معجزههايى است كه در دوره ميتريه اتفاق خواهد افتاد .
متون غير كانونى اين معجزات را بسط داده و به مرور بر شاخ و برگهاى آن افزودهاند .
از مجموعه سخنان منسوب به بودا ، نمىتوان كاركرد كيهانى خاصى براى ميتريه برداشت كرد ؛ ولى متونى مانند اناگَتَوَمْسه دِسَنا ( گفتار وقايع آينده ) اتفاقهايى شگفتانگيز و معجزهوار براى عصر ميتريه نقل مىكند كه مىتواند نوعى كاركرد كيهانى براى موعود بودايى باشد . به نظر مىرسد همين كه در عصر ميتريه رسيدن به نيروانه تسهيل مىشود ، نوعى كاركرد ويژهء كيهانى است ؛ زيرا سَمْساره و نيروانه دو روى يك سكهاند و وقتى در دورهء ميتريه نيروانه سهلالوصول مىشود ، در واقع به معناى تغييرى در سَمْساره است كه همين چرخهء علت و معلولى دنياى ماست . اين تغيير در كيهان به دليل وجود عدالت در جهان و فضايل اخلاقى نيست ؛ زيرا پيشتر هم انسانها شاهجهانهاى عادل و جامعهء اخلاقى داشتهاند ؛ ولى نيروانه تا به اين حد كه در دورهء ميتريه آسانياب است ، در دسترس نبوده است . با وجود اين ، بازآموزى و رواج آموزههاى گذشته ( درمه بودا ) نيز ، در اين امر بىتأثير نبوده است .
موعود بودايى ، موعودى پايانى است . در عصر ميتريه باب نيروانه گشوده است و همه از سمساره خارج مىشوند . همچنين از نظر پيروان معمولى ، پرستش ميتريه روشى بود جهت ايجاد كرمهء نيك براى خودشان و تضمين اين كه در آينده رستگار خواهند شد . پس با بازتولد در عصر ميتريه ، اميد نجات هميشگى پيروان اين آيين وجود دارد و تكرار ديگر ادوار كيهانى ، دست كم از ديدگاه متنهاى كانونى و غير تَبّتى اصالت ندارد . پس مىتوان ميتريه را موعودى پايانى قلمداد كرد .
در كشورهاى بودايى شمالى - بويژه چين ، كره ، و ژاپن - ميتريه را بيش از خود
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى ) — صفحة 131
مساهمون: محمد الريشهري
ص١٣١