در جنگ جمل ، فرماندهى پيادهنظام را به عهده داشت . او پس از پيروزى امام عليه السلام در جنگ جمل ، پيگيرى كارهاى مربوط به عايشه را به دستور امام عليه السلام بر عهده گرفت و او را به مدينه بازگردانْد . محمّد ، در جهاد و عبادت ، سختكوش بود و به خاطر سختكوشى او در عبادت ، وى را « عابد قريش » مىناميدند . وى ، جدّ مادرى امام صادق عليه السلام است . به سال 36 هجرى و پس از عزل قيس بن سعد از حكومت مصر ، على عليه السلام ، محمّد را به حكومت آنجا گمارد و چون ياران امام عليه السلام ، دست از يارى كشيدند و ايشان را تنها نهادند ، معاويه از اين فرصت ، سود جُست و توانست با حيلهگرى و خباثت ، اين ياور بااخلاص امام عليه السلام را فريب دهد و او را بكشد و بدين شيوه بر مصر ، دست يابد . على عليه السلام ، در مناسبتهاى مختلفى محمّد را مىستود و او را به نيكى ياد مىكرد و مىفرمود : لَقَد كانَ إلَيَّ حَبيبا و كانَ لي رَبيبا ، فَعِندَ اللّهِ نَحتَسِبُهُ وَلَدا ناصِحا و عامِلًا كادِحا و سَيفا قاطِعا و رُكنا دافِعا . « 1 » او محبوب و دستپرورده من بود . پاداش مصيبتش را از خدا مىخواهم . فرزندى خيرخواه و كارگزارى كوشا و تيغى بُرنده و رُكنى از اركان محكم حكومت بود .
حكمت نامه جوان ( فارسى ) — صفحة 428
مساهمون: محمد الريشهري
ص٤٢٨
مُسلم ، به هنگام حكومت حُذَيفة بن يَمان بر مدائن ، در آن ديار مىزيست . پس از روزگار عثمان بن عَفّان و ابقاى حذيفه بر حكومت آن ديار از سوى على عليه السلام ، حذيفه ، نامه امام عليه السلام را براى مردم ، قرائت كرد و آنان را به بيعت با على عليه السلام فرا خواند و در عظمت آن بزرگوار ، سخن گفت .
هامش
( 1 ) نهج البلاغة : خطبة 68 و نامه 35 .