هنگامه شكست سپاه پيامبر صلى الله عليه و آله در احد و در اوج دشوارى نبرد ، از جمله معدود افرادى بود كه در كنار پيامبر صلى الله عليه و آله ماند و نگريخت .
سهل ، از پيشتازان مدافعانِ على عليه السلام است كه پس از پيامبر خدا ، حريم « خلافت حق » را پاس داشت و از جمله معدود افرادى است كه آشكارا به دفاع از على عليه السلام پرداخت .
على عليه السلام به روزگار خلافتش او را به حكومت شام برگزيد ؛ امّا سربازان معاويه ، او را از ميانه راه ، بازگرداندند . سپس ، مدّتى او را به حكومت مدينه گماشت تا اين كه در جنگ صِفّين ، وى را به لشكرش فرا خواند و تمّام بن عبّاس را به جانشينى او گمارد .
او در جنگ صفّين ، فرماندهى سوارهنظام سپاه بصره را به عهده داشت . پس از آن ، فرماندار فارس شد ؛ امّا به سبب تشنّج و هرج و مرجى كه در آن ديار به وجود آمده بود ، على عليه السلام به پيشنهاد كسانى چون ابن عبّاس ، زياد بن ابيه را به جاى وى منصوب كرد .
او به سال 38 هجرى ، در كوفه درگذشت و امام عليه السلام در مراسم تدفين وى از او به بزرگى ياد كرد .
از ذَريح محاربى نقل شده كه امام صادق عليه السلام از سهل بن حُنَيف ، ياد كرد و فرمود :
كانَ مِنَ النُّقَباء .
از نقيبان بود .
گفتم : از نقيبان دوازدهگانه پيامبر خدا ؟
فرمود :
نَعَم ، كانَ مِنَ الَّذينَ اختيروا مِنَ السَّبعينَ .
آرى . از كسانى كه از ميان هفتاد نفر [ انصار نخستين ] ، برگزيده شدند .
به او گفتم : آنان كه كفيلِ ( عهدهدار ) امور قوم خود شدند ؟
حكمت نامه جوان ( فارسى ) — صفحة 397
مساهمون: محمد الريشهري
ص٣٩٧