شركت داشت و در جمل و صفّين ، امام عليه السلام ، او را به سردارى بنى هَمْدان گماشت . او در ضمن سخنرانىاى رسا در جمع يارانش چگونگى دو سپاه را به نيكويى بَر نمود و عظمت سپاه على عليه السلام را كه گروهى از بدريان در آن حضور داشتند نشان داد و آنگاه ، جايگاه والاى على عليه السلام را به زيبايى تبيين كرد و با تكيه هوشمندانه بر پيشينه زشت معاويه ، رسوايى او و پدرانش را بيان كرد .
او در موارد بسيارى ، اطاعت مطلق خود از على عليه السلام را با عبارتهايى هيجانبار بيان كرده است . على عليه السلام نيز آن پارسامرد رزمآور را مىستود . از جمله فرمود :
يَقودُهُمُ حامِي الحَقيقَةِ ماجِدٌ * سَعيدُ بنُ قَيسٍ ، وَ الكَريمُ مُحامٍ .
پشتيبان بزرگ حقيقت ، آنان را به پيش مىبَرَد /
سعيد بن قيس [ را مىگويم ] ، آن بزرگْ پشتيبان را .
پس از جنگ صِفّين ، امام عليه السلام براى جلوگيرى از غارتگرىهاى سفيان بن عوف در شهر انبار ، او را بدانسوى ، گسيل داشت .
سعيد ، پس از على عليه السلام نيز بر صراط حق ، استوار ماند و در جمع ياران امام حسن عليه السلام قرار گرفت و امام حسن عليه السلام او را به عنوان جانشين قيس بن سعد به نبرد با معاويه گسيل داشت .
ابو عمرو كَشّى ، او را بدين سان ستوده است : او از بزرگان تابعيان و از سران و زاهدان آنان بود .
سعيد بن قيس ، حدود سال 41 هجرى ، زندگى را بدرود گفت .
3 / 18 سهل بن حُنَيف
سهل بن حُنَيف بن واهب انصارى اوسى ، برادر عثمان بن حُنَيف و از صحابيان پيامبر خدا و از بدريان است . سهل در تمام نبردهاى پيامبر صلى الله عليه و آله حضور داشت و در