نويسنده ، در اين كتاب ، بر خلاف البلد ، در موارد بسيار در متن به منابع نقل خود ، اشاره مىكند . « 1 » جالب توجّه آن كه در متن كتاب ، احاديث و ادعيهاى از منابع اهل سنّت آمده است . از جملهء اين مصادر مىتوان السفينة البغداديةى سلفى ، فضائل القرآن ابن ضريس ، مسند أبى حنيفة ، الخزائن منذرى ، جامع ابن وهب ، « 2 » كتاب الدعاء طبرانى ، كتاب الدعاء ابن ابى الدنيا « 3 » و ربيع الأبرار زمخشرى « 4 » را نام برد . همچنين ، از دو كتاب العين المبصرة و الحدقة الناظرةى خود نيز استفاده كرده است . « 5 » نسخ خطّى متعدّدى از اين كتاب ، در دست است . « 6 » چند ترجمه فارسى از اين كتاب ، گزارش شده است :
1 . ترجمهء مصباح كبير ، نگاشتهء قاضى جمال الدين بن فتح اللَّه بن صدر الدين شيرازى ، ساكن حيدرآباد هند ، كه به نام سلطان محمّد قطب شاه ( حكومت 1020 - 1035 ق ) نگاشته شده و نسخهء آن در كتابخانهء آستان قدس رضوى موجود است . « 7 » 2 . مصباح الجنان ومفتاح الجنان ، از ملّا شرف الدين بن شاه حسين بيرمى لارى ، كه آن را به ميرزا محمّد ، مستوفى رشت ، اهدا كرده است . نويسنده ، افزون بر ترجمه ، تهذيب و تلخيص هم انجام داده و مقدّمه و خاتمهاى بر آن افزوده و در ابتداى آن ، فصول چهلگانهء كتاب را نام برده است . ترجمه ، ظاهراً در 1140 ق ، به پايان رسيده است . نسخهء خطّى آن در كتابخانهء مدرسهء ملّا محمّدباقر سبزوارى در مشهد
هامش
( 1 ) . براى نمونه ، ر . ك : همان ، ص 217 ، 218 ، 221 ، 223 ، 224 و 817 .
( 2 ) . همان ، ص 556 .
( 3 ) . همان ، ص 225 .
( 4 ) . همان ، ص 230 .
( 5 ) . همان ، ص 302 .
( 6 ) . ر . ك : موسوعة مؤلّفى الإمامية ، ج 1 ، ص 312 .
( 7 ) . الذريعة ، ج 4 ، ص 136 ( ش 653 ) .