محدّثان شيعى ايرانى
علماى شيعى ايرانى كه در نشر فعّاليتهاى حديثى پيشگام بودند و به تربيت بسيارى از محدّثان بعد از خود پرداختند ، بدين قرارند :
يك . نوراللَّه بن شرف الدين حسينى مرعشى ( قاضى شوشترى )
نوراللَّه بن سيّد شرفالدين حسينى مرعشى شوشترى ( 956 - 1019 ق ) ، از بزرگان علماى زمان صفويه بوده و در زمان پادشاهى اكبر شاه ( حكومت به سال 964 و م 1014 ق ) به هندوستان رفت « 1 » تا جايى كه بخش عمدهاى از حيات علمى خويش را در هند سپرى كرد . « 2 » لياقت و كاردانى وى ، سبب گرديد كه شاه ، مقام قضاوت را به او بسپارد . « 3 » شيخ حرّ عاملى ، او را « فاضل ، عالم ، محقّق ، علّامه و محدّث » دانسته « 4 » و افندى در رياض العلماء ، وى را « فاضل ، عالم ، ديندار ، صالح ، علّامه ، فقيه و محدّث » معرّفى مىكند . « 5 » دربارهء علل و عوامل هجرت قاضى به هند ، آمده است كه در اثر نابهسامانى اوضاع خوزستان و كشمكش بين حكومت محلّى و صفويان ، ناچار شد از شوشتر به مشهد كوچ كند و سپس در سال 992 ق ، به هند مهاجرت كرد . « 6 » اين مبلّغ بزرگ شيعه در هندوستان ، به دليل تبحّر خاصّى كه داشت ، چهرهاى
هامش
( 1 ) . شهداء الفضيلة ، ص 175 .
( 2 ) . صفويه در عرصهء دين ، فرهنگ و سياست ، ج 1 ، ص 74 .
( 3 ) . رياض العلماء ، ج 5 ، ص 265 ؛ شهداء الفضيلة ، ص 175 .
( 4 ) . أمل الآمل ، ج 2 ، ص 336 .
( 5 ) . رياض العلماء ، ج 5 ، ص 265 .
( 6 ) . مهاجرت تاريخى ايرانيان به هند ، ص 237 .