شيعه به فعّاليت پرداخت و كتاب النواقض را به سال 987 ق ، نوشت . « 1 » سوم ، كتاب إحقاق الحق را در ردّ بر إبطال نهج الباطل فضل بن روزبهان خنجى ( م 927 ق ) نوشت . فضل بن روزبهان خنجى ، از علماى برجستهء قرون نهم و دهم هجرى ، با پيروزى صفويان ، به خراسان و ماوراء النهر گريخت و خود را در اختيار ازبكها قرار داد . « 2 » وى ، كتاب إبطال نهج الباطل را در ردّ كشف الحق و نهج الصدق علّامهء حلّى ( م 726 ق ) نوشت . موضوع كتاب علّامه ، مسئلهء امامت بود و فضل بن روزبهان ، رديّهء خود را به سال 909 ق ، به رشتهء تحرير در آورد . « 3 » در اين شرايط سخت ، علّامه تصميم گرفت كه پاسخ آن را با عنوان احقاق الحق فى نقض إبطال الباطل « 4 » يا إحقاق الحق و إزهاق الباطل بدهد و توانست تأليف اين كتاب را در همان سال به پايان برساند .
اين كتاب از كتابهاى كلامى مشهورى است كه مخصوصاً در قسمت مبحث اماميّه ، بسيار مبسوط و مفصّل ، بحث كرده است . گفتههاى علّامه حلّى با عنوان : « قال المصنّف » ، گفتههاى فضل بن روزبهان با عنوان : « قال الناصب » و گفتههاى قاضى نور اللَّه با عنوان : « أقول » آمده است . تأليف اين كتاب ، هفت ماه طول كشيده است .
همان سال با درگذشت اكبر شاه ، اوضاع هند دگرگون شد . محدّث و عالم شيعه معاصر ، قاضى مير يوسف اكبر آبادى ، به قاضى پيشنهاد تقيّه كرد ، ولى او نپذيرفت . « 5 »
هامش
( 1 ) . صفويه در عرصهء دين ، فرهنگ و سياست ، ج 1 ، ص 75 .
( 2 ) . همان جا .
( 3 ) . مطلع الأنوار - احوال دانشمندان شيعهء پاكستان و هند : ص 696 .
( 4 ) . متن كتاب به زبان عربى است و توسط نصير الدين حسين بن عبد الوهاب طباطبايى بهبهانى در سال 1094 ق ، به نام كاشف الأستار به زبان فارسى ترجمه شده است ( فهرست نسخههاى خطّى كتابخانهء آية اللَّه مرعشى ، ج 4 ، ص 203 ، ش 1417 ) .
( 5 ) . مطلع الأنوار احوال دانشمندان شيعهء پاكستان و هند ، ص 696 .