شده است « 1 » . رجالپژوه پُركار و كتابشناس برجستهء شيعه ، ميرزا عبد اللَّه افندى اصفهانى نيز بر آن است كه تشيّع ايران ، وامدار تلاشهاى سه نفر است : علّامهء حلّى ، محقّق كَرْكى و ملّا حسن كاشانى . « 2 » به طور كلّى ، گفته مىشود در روزگار اولجايتو ، مردم در رفاه بودهاند و كمتر به مردم ستم شده و در عصر او ، مذهب شيعه گسترش پيدا كرده و علم و ادب ، رونق يافته است . « 3 » پس از مرگ اولجايتو در سال 716 ق ، ابو سعيد بهادر خان به حكومت رسيد و تا سال 736 هجرى حكومت كرد . از رخدادهاى ايّام حكومت او كشته شدن خواجه رشيدالدين به سال 718 هجرى است .
ابو سعيدخان ، آخرين ايلخان بزرگ سلسلهء ايلخانان است . پس از مرگ وى ، اين سلسله به سرعت رو به انحطاط رفت و بدين ترتيب ، از سال 736 تا 756 ، چندين تن از ايلخانان در مناطق مختلف ايران به حكومت رسيدند . « 4 »
2 . ديگر سلسلههاى قرن هشتم
پس از مرگ ابو سعيد ، چند سلسله در نقاط مختلف ايران روى كار آمدند . برخى از اين سلسلهها عبارتاند از :
1 . سلسلهء امراى ايلكانى يا آل جلاير . بنيانگذار اين سلسله ، شيخ حسن بزرگ ، پسر اميرحسين بن آقبوقا بن ايلكان نويان جلاير است . او در سال 740 ق ، پس از عزل شاه جهان تيمور ( با تيمور لَنگ ، اشتباه نشود ) ، اعلام استقلال كرد و بنيانگذار
هامش
( 1 ) . در اين باره ، ر . ك : مكتبة العلّامة الحلّى ، سيّد عبد العزيز الطباطبائى .
( 2 ) . رياض العلماء ، ج 1 ، ص 308 .
( 3 ) . تاريخ ايران پس از اسلام ، ص 457 .
( 4 ) . همان ، ص 465 .