مقدّس اردبيلى ، از احمد بن محمّد بن ابى نصر بزنطى و محمّد بن اسماعيل بن بَزيع ، از امام رضا عليه السلام نقل مىكند كه فرمود :
مَن ذُكِرَ عِندَهُ الصوفية و لم ينكرهم بلسانه و قلبه فليس منّا و من أنكرهم فكانما جاهد الكفّار بين يدى رسول اللَّه صلى الله عليه و آله .
هر كس نزد او از صوفيه ياد شود و آنها را با زبان و دلش انكار نكند ، از ما نيست و هر كه آنان را رد كند ، گويى پيش روى رسول خدا با كافران ، جهاد كرده است . « 1 »
تأويل آيات و روايات و جعل حديث
نكتهء قابل توجّهى كه به رابطهء صوفيه و حديث شيعه مربوط مىشود ، اين است كه دست كم گروهى از اين طايفه ، آيات قرآن كريم و احاديث خاندان عصمت و طهارت را وفق مراد خود ، تفسير و تأويل مىكنند تا بدين وسيله ، مدّعاى خود را اثبات كنند و نظر ديگران را به خود ، جلب نمايند . از جمله احاديثى كه اينان براى تأييد رأى خود مورد استفاده قرار دادهاند ، حديث « من عرف نفسه فقد عرف ربَّه » « 2 »
است . « 3 »
از سوى ديگر ، بر اساس پارهاى شواهد ، برخى از صوفيه براى توجيه اعمال خود از جعل حديث نيز ابايى نداشتهاند ، چنان كه مقدّس اردبيلى مىگويد :
[ فرقهء عشاقيهء صوفيه ] اكثر از غايت بىديانتى و خدا ناترسى ، بر پيغمبر خدا افترا زنند و گويند جملهء « المجاز قنطرة الحقيقة » ، حديث است و پيغمبر ، چنين فرموده است و با محمل قرار دادن چنين دروغهايى ، در عشق ورزيدن مَجازى ، خود را مُجاز مىشمارند . « 4 »
نمونهء ديگر اين است كه عين القضاة همدانى ( م ق 6 ) به پيامبر اسلام نسبت
هامش
( 1 ) . همان ، ص 747 ؛ مستدرك الوسائل ، ج 12 ، ص 323 ( باب وجوب البراءة من أهل البدع ) .
( 2 ) . اين حديث در غُرَر الحكم و دُرَرَ الكلم آمدى ( ج 5 ، ص 194 ) از امام على عليه السلام و در عوالى اللّئالى ( ج 4 ، ص 102 ) از پيامبر اسلام ، نقل شده است .
( 3 ) . حديقة الشيعة ، ج 2 ، ص 758 - 760 .
( 4 ) . همان ، ص 781 .