2 . اخباريگرى
3 . اصوليگرى
4 . شيخيگرى
5 . بابيگرى
6 . بهاييگرى .
1 . صوفيگرى
تصوّف ، طريقهاى معنوى است كه پيروان آن معتقدند به وسيلهء تصفيهء باطن و تزكيهء نفس ، انوار حقايق بر قلب شخص ، اشراق مىكند . اين طريقه در اديان هندى ( برهمايى و بودايى ) ، يهود ، مسيحيت ، مانويت و اسلام ، وجود دارد . صوفيان اسلامى مىگويند :
تصوّف ، در حقيقت ، جز علم باطن نيست و اين ، همان علمى است كه از طريق ارث ، از رسول خدا به على بن ابى طالب عليه السلام رسيد . « 1 »
برخى از محقّقان ، ابوهاشم كوفى را كه در اواخر دورهء بنى اميّه مىزيست ، اوّلين بنيانگذار تصوّف و نخستين كسى مىدانند كه در اسلام به « صوفى » شهرت يافت « 2 »
و اين ، به سبب آن بود كه او مانند رهبانان ، جامههاى پشمين و خشن مىپوشيد . مقدّس اردبيلى ، در حديقة الشيعة نقل مىكند كه امام صادق عليه السلام دربارهء او فرمود :
إنَّهُ فاسِدُ العَقيدةِ جِدّاً و هُوَ الَّذى ابتَدَعَ مَذهباً يُقالُ لَهُ التَّصَوُفُ وَ جَعَلَهُ مَفرّاً لِعَقيدَتِهِ الخَبيثِة . « 3 »
ابو هاشم ، عقيدهء بسيار فاسدى داشت . او كسى است كه مذهبى را با نام تصوّف اختراع كرد و آن را گريزگاهى براى عقيدهء پليد خود ساخت .
هامش
( 1 ) . شرح اصطلاحات تصوّف ، ج 1 ، مقدّمه ، صفحهء چهل و چهار ( به نقل از : فى التصوف الاسلامى ، ص 76 ) .
( 2 ) . روضات الجنّات ، ج 4 ، ص 306 .
( 3 ) . حديقة الشيعة ، ج 2 ، ص 749 .