كتاب نزهة النظر فى غريب النهج و الأثر ، در سال 1421 ق ، در 948 صفحه توسط مؤسّسة المعارف الاسلامية در قم منتشر گرديد . اين كتاب ، حاوى لغات غريب نهج البلاغه و كتب اربعهء حديث شيعه است .
مؤلّف ، پس از ذكر ريشهء لغات غريب ، ابتدا حديثى را كه شامل مشتقّات آن لغت است ، بيان نموده و سپس ، توضيحات برگرفته از منابع لغوى را به تناسب ذكر مىكند و چنانچه حديثى دربر گيرندهء مشتقّاتى از آن لغت بوده ، به عنوان مؤيّد ذيل آن آورده شده است . صرفنظر از كاستىها و اشتباهات محتوايى و مطبعى موجود در اين كتاب و همچنين ، فقدان فهارس فنّى لازم ، تلاش وافر مؤلّف در تدوين چنين اثر مفيدى ، درخور تحسين است .
چهار . قواعد فقه الحديث
قواعد فقه الحديث يا در واقع ، روششناسى فهم حديث ، يكى از شاخههاى مهم دانشِ فقه الحديث ( يا دراية الحديث به معناى عام آن ) است و در آن ، از مباحثى چون :
نقل به معنا در احاديث ، تعارض احاديث ، نَسخ در احاديث ، تقيّه ، و شناخت شرايط صدور و . . . بحث مىگردد .
دانستن و به كار گيرى اين قواعد ، در تفسيرِ بهتر و فهم عميقتر متون حديثى ، حائز اهمّيت بسيار است .
با توجّه به خيزش بلند در سدههاى يازدهم و دوزادهم هجرى براى فهم بهتر حديث و تأليف آثار مهمّى در شرح و تعليقهنويسى بر احاديث ، و با تأمّلى در اين آثار ، برخى از قواعد و روشهاى فهم حديث را مىتوان از لابهلاى اين شروح و تعليقهها و نيز مباحث اصول فقه ، استخراج كرد ، گرچه هر يك از مؤلّفان آنها به راهى رفتهاند و ديدگاه خاصّى را غلبه دادهاند .
با اين كه اين بخش از علوم حديث از اهمّيت ويژهاى برخوردار است ، امّا آثار مستقل و جامع در اين زمينه ، بسيار اندك است و پيشينهء همين چند اثر موجود هم به