5 . أسبابُ اختلاف الحديث
تأليف آقاى محمّد احسانىفر لنگرودى .
اين كتاب ، در سال 1385 ش ، در 728 صفحهء وزيرى ، توسّط انتشارات دارالحديث ، در قم ، منتشر شده است .
مرورى بر كتاب « أسباب اختلاف الحديث »
اين كتاب ، در يك مقدّمه و پنج بخش و يك خاتمه سامان يافته كه بخشهاى آن ، عبارتاند از :
1 . عوامل مربوط به آسيبهاى برآمده از كار راويان ( القسم الأوّل : عوارض التحديث ) ؛
2 . عوامل مربوط به لوازم محيط تشريع يا قانونگذارى ( مقتضَيات محيط التشريع و التقنين ) ؛
3 . عوامل مربوط به شيوههاى مختلف گويش و تعبير ( مقتضَيات أساليب التّعبير ) ؛
4 . عوامل مربوط به تحوّل اوضاع ، از جمله شرايط زمان و مكان ( مقتضَيات تغيُّر الظّروف ) ؛
5 . عوامل ويژهء عرصهء تفسير و احاديث مربوط به آن ( خصائص حقل التّفسير ) .
ويژگىهاى اين اثر را مىتوان چنين بر شمرد :
الف ) در خلال پنج بخش كتاب ، هشتاد سبب از اسباب يا عوامل اختلاف حديث را به صورت موضوعى و مستدلّ ( و برخى ديگر را نيز به طور ضمنى و اجمالى ) به بحث مىگذارد .
ب ) نوعاً هر سبب با امور ذيل همراه است : 1 . بيان ماهيت و خصايص سبب ؛ 2 . مثالهايى از احاديث متنافى ؛ 3 . بيان مورد و گونهء اختلاف ؛ 4 . راههاى علاج ( ثبوتى يا اثباتى ) اختلاف .