امّا بتخصيص مفهوم كلّ منهما بمنطوق الآخر : بيان قول اوّل بوده و ضمير در « منهما » به « جملتين شرطيّتين » برگشته و مقصود از « الآخر » جملهء شرطيّهء ديگر مىباشد .
فيقال بانتفاء وجوب القصر عند انتفاء الشّرطين : بيان نتيجهء قول اوّل بوده و مقصود از « الشّرطين » خفاى اذان و خفاى جدران مىباشد .
و امّا برفع اليد عن المفهوم فيهما : بيان قول دوّم بوده و ضمير در « فيهما » به دو جملهء شرطيّه برمىگردد .
فلا دلالة لهما على عدم مدخليّة الخ : ضمير در « لهما » به دو جملهء شرطيّه برگشته و مقصود از « على عدم مدخليّة الخ » مفهوم داشتن هريك از دو جملهء شرطيّه مىباشد .
فان فيهما الدّلالة على ذلك : ضمير در « فيهما » به دو جملهء شرطيّه برگشته و مشار اليه « ذلك » عبارت از « عدم مدخليّة شىء آخر فى الجزاء » يعنى مفهوم داشتن مىباشد .
و امّا بتقييد اطلاق الشّرط فى كلّ منهما بالآخر : بيان قول سوّم بوده و ضمير در « منهما » به دو جملهء شرطيّه برگشته و مقصود از « بالآخر » شرط ديگر مىباشد .
فيكون الشّرط هو الخ : يعنى « فيكون الشّرط للقصر هو الخ » و ضمير « هو » به شرط برمىگردد .
فاذا خفيا : ضمير تثنيه در « خفيا » به اذان و جدران برمىگردد .
و لا يجب عند انتفاء خفائهما و لو خفى احدهما : ضمير در « لا يجب » به قصر و ضمير در « خفائهما » و « احدهما » به اذان و جدران برمىگردد .
و لو خفى احدهما : كلمهء « لو » وصليّه بوده و ضمير در « احدهما » به اذان و جدران برمىگردد .
و امّا لجعل الشّرط هو القدر المشترك بينهما : ضمير « هو » به شرط و ضمير در « بينهما » به « شرطين » دو شرط برمىگردد .
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 99
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٩٩