در « لها » به كلمهء انّما برگشته و مقصود از « عرفنا » نيز « عرفنا الأعجميّ » يعنى عرف فارسى زبان مىباشد .
حتّى يستكشف منها ما هو المتبادر منها : ضمير در هر دو « منها » به كلمهء انّما و ضمير « هو » به ماء موصوله به معناى معنا برمىگردد .
غير مسموعة : خبر براى « دعوى » مىباشد .
لا ينحصر الخ : ضمير در « لا ينحصر » به راه به تبادر برمىگردد .
ايضا سبيل : مقصود از « ايضا » همچون انسباق به اذهان ما مىباشد .
يعدّ ممّا يدلّ على الحصر كلمة بل الاضرابيّة : ضمير در « يدلّ » به ماء موصوله به معناى « كلمات » برگشته و كلمهء « كلمة » نايب فاعل براى « يعدّ » كه اضافه به « بل » كه اسم براى « بل » مورد بحث بوده شده و كلمهء « الاضرابيّة » صفت براى « بل » مىباشد .
منها ما كان لاجل انّ المضرب عنه : ضمير در « منها » به انحاء و ضمير در « كان » به ماء موصوله به معناى اضراب برگشته و مقصود از « مضرب عنه » كلمهء قبل از « بل اضرابيّه » مىباشد .
انّما اتى به غلفة : ضمير در « اتى » به متكلّم و مضرب و ضمير در « به » به مضرب عنه برمىگردد .
او سبقه به لسانه : ضمير منصوبى در « سبقه » ضمير مجرورى در « لسانه » به متكلّم و مضرب و ضمير در « به » به مضرب عنه برمىگردد .
فيضرب بها عنه الى ما قصد بيانه : ضمير « يضرب » و « قصد » به متكلّم و ضمير در « بها » به كلمهء بل و ضمير در « عنه » به مضرب عنه و ضمير در « بيانه » به ماء موصوله به معناى معنا برمىگردد .
فلا دلالة له الخ : ضمير در « له » به اضراب از روى غفلت و سبق لسان برمىگردد .
فكانّه اتى بالمضرب اليه : ضمير در « فكانّه » و « اتى » به متكلّم برگشته و مقصود از « المضرب اليه » كلمهء بعد از بل اضرابيّه مىباشد .
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 206
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٢٠٦