لام براى استغراق است يا همانا مدخول اين ( الف و لام ) اخذ شده است ( مدخول الف و لام ) به نحو ارسال و اطلاق يا بر اينكه همانا حمل بر اين ( مسند اليه ) مىباشد ( حمل بر مسند اليه ) ذاتى ، هرآينه افاده مىشد حصر مدخول آن ( الف و لام ) بر محمول اين ( مدخول الف و لام ) و اختصاص داشتن آن ( مدخول الف و لام ) به اين ( محمول مدخول الف و لام ) .
و هرآينه روشن شد به واسطهء اين ( تحقيق ) اشكالى كه در بسيارى از كلمات اعلام است در مقام ، و آنچه كه واقع شده است از ايشان ( اعلام ) از نقض و ابرام ، و اطاله نمىدهيم به ذكر آنها ( كلمات ) ، پس همانا اين ( اطاله ) بدون فائده است ، چنان كه ظاهر مىشود ( اطالهء بلا طائل بودن ) براى تأمّلكننده ، پس خوب تأمّل كن .
نكات دستورى و توضيح واژگان
و مما يدلّ على الحصر و الاختصاص انّما : ضمير در « يدلّ » به ماء موصوله به معناى كلمات برگشته و ماء موصوله با جملهء صلهء بعدش ، مجرور به « من » بوده و اين جار و مجرور ، خبر مقدّم و كلمهء « انّما » مبتداى مؤخّر مىباشد . يعنى « انّما ممّا يدلّ على الحصر و الاختصاص » .
و ذلك : مشاراليه « ذلك » دلالت انّما بر حصر و اختصاص مىباشد .
بذلك : مشاراليه « ذلك » همچون قبلى است .
و تبادره منها الخ : كلمهء « تبادره » عطف به « تصريح » بوده و ضمير در آن به « حصر و اختصاص » و ضمير در « منها » به كلمهء انّما برمىگردد .
و دعوى انّ الانصاف انّه لا سبيل لنا الى ذلك : كلمهء « دعوى » اضافه به ما بعدش شده و مبتدا و خبرش ، كلمهء « غير مسموع » در چند سطر بعد بوده و ضمير در « انّه » به معناى شأن و مشاراليه « ذلك » تبادر اختصاص از كلمهء انّما مىباشد .
و لا يعلم بما هو مرادف لها فى عرفنا : ضمير « هو » به ماء موصوله به معناى معنا و ضمير