برمىگردد .
ايضا : يعنى همچون موردى كه علم به سبق وجوب واجب باشد .
لو كان وجوب المقدّمة فى زمان : كلمهء « وجوب » اسم براى « كان » و اضافه به « المقدّمة » شده و جار و مجرور « فى زمان » متعلّق به « وجوب » و كلمهء « كاشفا » خبر براى « كان » و جملهء « كان الخ » جملهء شرط و جواب نيز جملهء « لزم وجوب الخ » بوده و مقصود از « زمان » نيز زمان قبل از اتيان واجب يعنى ذى المقدّمه مىباشد .
كاشفا عن سبق الخ : كلمهء « كاشفا » خبر براى « كان » و مقصود از آن نيز كشف به طريق « ان » مىباشد .
لزم جميع مقدّماتها : كلمهء « جميع » فاعل براى « لزم » ، اضافه به بعد شده ، ضمير در « مقدماتها » به « ذى المقدّمة » برگشته و تأنيث آن به اعتبار مضاف اليه « ذى » بوده اگرچه بهتر آن بود كه مذكّر آورده مىشد . اين جمله نيز جواب « لو » مىباشد .
و لو موسّعا : يعنى « و لو كان جميع مقدّماتها موسّعا » .
و ليس كذلك : كلمهء « واو » حاليه و جملهء بعدش حال بوده ، ضمير در « ليس » به « جميع مقدّماتها » برگشته و مقصود از « كذلك » لزوم واجب بودن مىباشد .
بحيث يجب عليه المبادرة : ضمير در « عليه » به مكلّف برگشته و مقصود از « المبادرة » يعنى اقدام به انجام همهء مقدّمات واجب قبل از زمان واجب مىباشد .
لو فرض عدم تمكّنه منها : ضمير در « تمكّنه » به مكلّف و در « منها » به مقدّمات برگشته و مقصود ، تمكّن از اتيان مقدّمات مضيّقه مىباشد .
لو لم يبادر : يعنى « لو لم يبادر باتيان المقدّمات قبل زمان الواجب » .
لا محيص عنه : ضمير در « عنه » به لزوم وجوب جميع مقدّمات برمىگردد .
الّا اذا اخذ فى الواجب من قبل سائر المقدّمات : جار و مجرور « من قبل الخ » متعلّق به « الواجب » يعنى واجبى كه وجوبش از جانب مقدّمات بوده يعنى واجب مشروط و نايب فاعل « اخذ » كلمهء « قدرة » مىباشد .
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 190
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص١٩٠