انّه لا اشكال الخ : ضمير در « انّه » به معناى شأن مىباشد .
و غيره : ضمير در « غيره » به غسل برمىگردد .
ممّا وجب عليه الصّوم : ضمير در « عليه » به ماء موصوله به معناى مكلّف برگشته و بهتر بود مصنّف تعبير به « ممّن » مىكرد . اين جار و مجرور متعلّق به « غسل » مىباشد . يعنى « غسل كردن در . . . از مكلّفى كه . . . » .
اذ يكشف به : ضمير در « به » به وجوب اتيان مقدّمه قبل از زمان واجب برمىگردد .
بطريق الإن : مقصود از « ان » استدلال از وجود معلول بر وجود علّت مىباشد . بر خلاف استدلال بطريق « لم » كه استدلال از وجود علّت بر وجود معلول مىباشد .
و انّما المتأخّر هو زمان اتيانه : ضمير « هو » به متأخّر و در « اتيانه » به واجب برمىگردد .
و لا محذور فيه اصلا : ضمير در « فيه » به سبق وجوب واجب و متأخّر بودن زمان اتيان واجب برمىگردد .
و لو فرض العلم بعدم سبقه : ضمير در « سبقه » به وجوب واجب برگشته و اين عبارت جواب از سؤال مقدر است « كه اين كشف به طريق ان وقتى است كه علم به سبق وجوب واجب باشد ولى اگر علم به عدم سبق وجوب واجب بود آنوقت چگونه مىتوان گفت وجوب مقدّمه ناشى از وجوب ذى المقدّمه بوده است ؟ » .
اتصاف مقدّمته بالوجوب الغيرىّ : ضمير در « مقدّمته » به واجب برگشته و مقصود از « الوجوب الغيرىّ » وجوب مقدّمهاى مىباشد .
على وجوبها : ضمير در « وجوبها » به مقدّمه برمىگردد .
يكون وجوبها نفسيّا : ضمير در « وجوبها » به مقدّمه برمىگردد .
و لو تهيّأ : يعنى « و لو كان وجوبها النّفسيّ تهيّأ » و هرچند وجوب نفسى مقدّمه از باب تهيّأ باشد .
ليتهيّا باتيانها : ضمير در « يتهيّا » به مكلّف و در « اتيانها » به مقدّمه برمىگردد .
و ليستعدّ لايجاب ذى المقدّمة عليه : ضمير در « ليستعدّ » و در « عليه » به مكلّف
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 189
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص١٨٩