حينئذ : يعنى « حين اذ كان دلالته على نفسه معتبرا » .
و الّا : يعنى « و ان لم يعتبر دلالته على نفسه » .
لزم تركّبها من جزءين : ضمير در « تركّبها » به قضيّه برمىگردد .
لانّ القضيّة اللّفظيّة على هذا : منظور از « القضيّة اللّفظيّة » قضيهء « زيد لفظ » بوده و مشاراليه در « هذا » عدم دلالت لفظ بر خودش مىباشد .
لا الموضوع : يعنى « و لا يكون حاكية عن الموضوع »
المحكيّة بها : ضمير در « بها » به قضيّهء لفظيّه برمىگردد .
بدون المنتسبين : منظور از « المنتسبين » موضوع و محمول مىباشد .
قلت يمكن ان يقال : يعنى مىگوييم : در جواب اشكال صاحب فصول ممكن است گفته شود .
انّه يكفى تعدّد الدّالّ و المدلول اعتبارا : ضمير در « انّه » به معناى شأن بوده و منظور از « اعتبارا » يعنى اختلاف و تعدّد اعتبارى دالّ و مدلول كافى است و منظور از اعتبارى يعنى بشود ذات واحد را با دو لحاظ متفاوت ملاحظه كرد .
و ان اتّحدا ذاتا : ضمير در « اتّحدا » به دالّ و مدلول برمىگردد .
فمن حيت انّه : ضمير در « انّه » به لفظ « زيد » برگشته و عبارت ، بيان چگونگى تعدّد اعتبارى دالّ و مدلول مىباشد .
عن لافظه : ضمير در « لافظه » به لفظ « زيد » برمىگردد .
من حيث انّ نفسه و شخصه مراده : ضمير در « نفسه » و « شخصه » به لفظ « زيد » برگشته و در « مراده » به « لافظه » برمىگردد .
كان مدلولا : ضمير در « كان » به لفظ « زيد » برمىگردد .
مع انّ حديث تركّب الخ : كلمهء « حديث تركّب القضيّة » اسم « انّ » و خبرش « انّما يلزم الخ » مىباشد .
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 98
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٩٨