311 - جواب مصنّف در صورتى كه گفته شود قيد وحدت در كلام قائل به تفصيل در لفظ مفرد لحاظ شده و نه در تثنيه تا استعمال لفظ تثنيه در اكثر از معنا مستلزم الغاء آن و مجازى بودن استعمال شود چيست ؟ ( و الفرق بينها . . . من ان يخفى )
ج : مىفرمايد : اگر گفته مىشد الفاظ براى نفس معانى وضع شده و قيد وحدت در موضوع له و معنا معتبر نيست آنوقت چنين استعمالى ، استعمال لفظ در اكثر از معنا مىبود ولى كسانى كه قيد وحدت را در موضوع له الفاظ مفرد معتبر مىدانند از نظر آنها لفظ مفرد وضع شده براى طبيعت يعنى معنا به قيد وحدت كه در تثنيه نيز اين قيد بايد لحاظ شود ولى فرق تثنيه با لفظ مفرد آن است كه تثنيه وضع شده براى تكرار دو فرد از طبيعت ( معنا به قيد وحدت ) . اگر تنها وحدت لفظ در مفرد را كافى دانسته و گفته شود ؛ لفظ عين دو معنا دارد چشم و چشمه و يا وضع شده براى تكرار دو معنا از مفرد ( معنا به قيد وحدت ) اگر در تثنيه اتّحاد در لفظ را كافى بدانيم و حال آنكه لفظ مفرد براى طبيعت ( معنا به قيد وحدت ) وضع شده است . بنابراين ، در تثنيه نيز كه تكرار لفظ مىباشد بايد تكرار لفظ مفرد با معناى ملحوظ آنكه اعتبار قيد وحدت بوده باشد و حال آنكه استعمال لفظ تثنيه و ارادهء چهار فرد از آن يعنى دو فرد از هر معنا مستلزم الغاء قيد وحدت و استعمال لفظ در جزء معناى موضوع له و مجاز خواهد بود .
312 - اخبار وارده بر اينكه قرآن داراى بطون هفت يا هفتادگانه است در رابطه با استدلال لفظ در اكثر از معناى واحد ممكن است موجب چه توهّمى شود ؟ ( وهم و دفع . . . عن جوازه )
ج : مىفرمايد : وقتى اخبار مىگويند : قرآن داراى بطون هفت يا هفتادگانه است شايد توهّم شود كه اين اخبار دلالت مىكنند بر اينكه استعمال لفظ در اكثر از معناى واحد نه تنها جايز و ممكن بوده بلكه واقع هم شده است . به اين بيان كه وقتى مىگويند هفت يا هفتاد بطن دارد يعنى الفاظ قرآن با معانى هفت يا هفتگانه نازل و ابلاغ شده است .