كردهايم . « 1 »
و جملات خبريهاى كه در مقام انشاء بوده مثل اين كلام است كه گفته شود « يغتسل ، يتوضّأ يصلّى » بعد از سؤال كردن از چيزى و مسألهاى كه اقتضاء مىكند اين جواب را يعنى گفته شود « يغتسل ، يتوضّا ، يصلّى » . « 2 » يا بعد از سؤالى كه مثل اين جواب را اقتضاء كند . « 3 »
299 - دليل بر اينكه جملات خبريه در مقام انشاء همچون صيغه افعل ظهور در وجوب دارد چيست ؟ ( و السّرّ فى ذلك . . . مفروغ منه )
ج : مىفرمايد : سرّ آن در اين است كه مناط و ملاكشان يكى است و آن انشاء طلب بوده كه هم در صيغه افعل و هم در جملات خبريهء در مقام انشاء طلب وجود
هامش
مثل در « صلّى زيد » يا انجام مىشود مثل « زيد يصلّى » ظهور در وجوب ندارد چرا كه در مقام انشاء طلب نمىباشد .
( 1 ) - در دلالت اين جملات خبريه در مقام انشاء در اينكه ظهور در وجوب دارند يا استحباب يا ظهور در اعمّ دارد و منشأ ظهور چيست اختلاف است همچون اختلاف در صيغهء « افعل » ولى مصنّف مىفرمايد كه با جملهء « صيغهء افعل و ما شابهها » عنوان بحث تعميم داده شده است .
( 2 ) - يعنى جملات خبريه وقتى در مقام انشاء طلب بوده كه بعد از سؤال از چيزى واقع شوند و دربردارندهء جوابى باشند مثل « يغتسل ، يتوضّا ، يصلّى » مثلا سائل از امام ( ع ) مىپرسد اگر كسى مسّ ميّت كرد چه بايد كند ؟ مىفرمايد : « يغتسل » يا سؤال مىشود فلانكس هنگام وضوء گرفتن فراموش كرد مسح سر كند چه بايد كند ؟ مىفرمايد « يتوضّأ » يا سؤال مىشود كسى فراموش كرده و با لباس نجس نماز خوانده و بعد متوجّه شده است ، چه بايد بكند ؟ مىفرمايد : « يصلّى » كه در همهء اين موارد معناى اين جملات آن است كه بايد اين كار را انجام دهد .
( 3 ) - مثلا وقتى سؤال مىشود كسى فراموش كرده و با لباس نجس نماز خوانده و بعد متوجه شده است چه بايد بكند ؟ امام ( ع ) در جواب مىفرمايد : « يعيد الصّلاة » يعنى بايد نمازش را دوباره بخواند .