ترجمه :
دو آگاهانيدن :
آگاهانيدن اوّل : جارى نمىشود نزاع در معاملات به معناى مسبّبات
. همانا الفاظ معاملات مانند بيع و نكاح و ايقاعات همچون طلاق و عتق ، ممكن است تصوير وضع آن ( الفاظ معاملات ) بر دو نحو :
اوّل : اينكه باشند ( الفاظ معاملات ) وضع شده براى اسبابى كه سبب مىشوند مثل ملكيّت و زوجيّت و جدائى و آزادى و مانند اينها را . و قصد مىكنيم از سبب ، انشاء عقد و ايقاع همچون ايجاب و قبول باهم در عقود و ايجاب تنها در ايقاعات . و وقتى باشند ( الفاظ معاملات ) اينچنين ( موضوع براى اسباب ) پس نزاع پيشين ، صحيح است اينكه فرض كنيم آن ( نزاع پيشين ) را در الفاظ معاملات ، از بودنشان ( الفاظ ) به اينكه آيا اسامى براى خصوص صحيح هستند - قصد مىكنم تمام الاجزاء الشّرائطي كه مؤثّر است در مسبّب - يا براى اعمّ از صحيح و فاسد ؟ و قصد مىكنيم به فاسد ، آنچه ( عقدى ) را كه تاثير نمىگذارد در مسبّب . يا به خاطر نداشتن جزء يا شرط .
دوّم : اينكه باشند ( الفاظ معاملات ) وضع شده براى مسبّبات . و قصد مىكنيم به مسبّب ، خود ملكيّت و زوجيّت و جدائى و آزادى و مانند اينها را . و بنابراين ( وضع الفاظ براى مسبّبات ) پس نزاع پيشين صحيح نمىباشد فرض آن ( نزاع پيشين ) در معاملات . زيرا همانا آنها ( مسبّبات ) متّصف نمىشوند به صحّت و فساد . به دليل بودنشان ( مسبّبات ) اينكه بسيط هستند و غير مركّب از اجزاء و شراط . بلكه همانا متّصف مىشوند ( مسبّبات ) به وجود ، زمانى و به عدم ، زمان ديگرى . پس اين عقد بيع مثلا يا اينكه مىباشد ( عقد بيع ) داراى همهء آنچه كه آن ( چيز ) معتبر است در