على ان يكون كلّ منهما : ضمير در « منهما » به « معنيين » برمىگردد .
و لم يحك الّا عنه : ضمير فاعلى در « يحك » به لفظ و در « عنه » به « كلّ منهما » يعنى هريك از دو معنا برمىگردد .
شرح ( پرسش و پاسخ )
178 - دليل مصنّف بر امتناع استعمال لفظ مشترك در اكثر از يك معنا چيست ؟ ( و على هذا . . . منهما بالاصالة )
ج : مىفرمايد : بنا بر اينكه استعمال لفظ در معنا به نحو فناى لفظ در معنا باشد ، در اين صورت ممكن نيست استعمال لفظ واحدى مگر در معناى واحدى . چرا كه استعمال يك لفظ در دو معنا به صورت مستقلّ به گونهاى كه هريك از دو معنا مقصود از لفظ باشد همانطور كه خود معنا به تنهايى مقصود بوده ، چنين استعمالى ، مستلزم لحاظ و تصوّر هريك از دو معنا به صورت مستقلّ و بالاصاله مىباشد .
179 - چه اشكالى دارد كه در استعمال لفظ مشترك در اكثر از معنا لازم بيايد كه هريك از دو معنا به صورت مستقلّ لحاظ شوند ؟ ( فلا بدّ من . . . محال بالضّرورة )
ج : مىفرمايد : در اين صورت چارهاى نيست در اينكه در آن واحد يك لفظ را دو بار و آنهم به صورت تبعى لحاظ كرد . و چنين چيزى يعنى اجتماع كردن دو لحاظ در يك زمان بر ملحوظ واحدى كه لفظ مشترك باشد . بديهى است چنين اجتماعى يعنى اجتماع دو لحاظ در آن واحد بر ملحوظ واحد درحالىكه لفظ مشترك ، فانى در دو معنا بوده محال است بالضّرورة .
180 - چرا اجتماع چنين لحاظى يعنى اجتماع دو لحاظ در آن واحد بر ملحوظ واحد