ارضى ، اعدى ، اصفى ، ارمى ، احلى ، اجلى ، اروى ، احيى " و در مؤنثش اگر واو است قلب به ياء ميگردد ، و الف تأنيث به صورت الف نوشته مىشود ، مانند " عليا و دنيا " كه در اصل " علوى و دنوى " بوده ، و آن مؤنث " اعلى و ادنى " است ، و دو صيغه بر خلاف قاعدة مطابق اصل استعمال شده ، و آنها " قصوى و حلوى " است ، و مذكرش " اقصى و احلى " مىباشد . و قاعدة آن است كه " قصيا و حليا " گفته شود ، و اگر ياء است قلبى در كار نيست مانند " رميا و حيّا " و معتل العين اگر ياء است در مؤنثش ضمّه فاء الفعل بمناسبت ياء قلب به كسرة ميگردد ، مانند " ليقى و ضيزى " كه " ليقى و ضيزى " بوده ، و مذكرش " اليق و اضيز " است ، و براى كثرت استعمال در " خير و شرّ " همزه تفضيل را حذف ميكنند ، و اصل آن " اخير و اشرّ " بوده .
( شرائط صيغه اسم تفضيل )
صيغه اسم تفضيل را چند شرط است :
1 - از افعال ناقصة و جامدة ساخته نميشود ، مانند " كان ليس ، صار ، بئس " پس گفته نميشود " اكون ، اصير ، اليس " مثلا ، بر خلاف اسم فاعل كه " كائن و صائر " گفته مىشود .
2 - حدث قابل تفضيل باشد ، پس از " مات " مثلا اسم تفضيل ساخته نميشود ، زيرا موت در همه يكسان است ، و تفاوت از جهت اسباب و زمان و مكان است ، چنانچه شاعر گفته :
" و من لم يمت بالسّيف مات بغيره * تنوّعت الاسباب و الموت واحد "