مثال از معتل العين : " يقولنّ ، يقولانّ ، يقولنّ ، تقولنّ ، تقولانّ ، يقلنانّ ، تقولنّ ، تقولانّ ، تقولنّ ، تقولانّ ، تقلنانّ ، اقولنّ ، نقولنّ " .
مثال از معتل اللام مكسور العين : " يرمينّ ، يرميانّ ، يرمنّ ، ترمينّ ، ترميانّ ، يرمينانّ ، ترمينّ ، ترميانّ ، ترمنّ ، ترمنّ ، ترميانّ ، ترمينانّ ، ارمينّ ، نرمينّ .
مثال از ناقص مضموم العين : " يدعونّ ، يدعوانّ ، يدعنّ ، تدعونّ ، تدعوانّ ، يدعونانّ ، تدعونّ ، تدعوانّ ، تدعنّ ، تدعنّ ، تدعوانّ ، تدعونانّ ، ادعونّ ، ندعونّ " .
مثال از ناقص مفتوح العين : " يخشينّ ، يخشيانّ ، يخشونّ ، تخشينّ ، تخشيانّ ، يخشينانّ ، تخشينّ ، تخشيانّ ، تخشونّ ، تخشينّ ، تخشيانّ ، تخشينانّ ، اخشينّ ، نخشينّ " و در اين قسم از ناقص كه مفتوح العين است بخصوص واو ضمير از جمع مذكر و ياء ضمير از مفرد مؤنث حاضر ساقط نميشود ، زيرا در هرفعلى غير از اين صورت ضمّه در جمع مذكّر دلالت بر واو ، و كسرة در مفرد مؤنث حاضر دلالت بر ياء مينمايد ، ولى در اين قسم پيش از واو و ياء فتحة است ، و چنانچه مشاهدة شد اواخر صيغههاى مستقبل و امر و نهى با آمدن نون تاكيد يكسان مىشود ، و بر اين قياس است مزيد فيه و رباعى ، و نون تاكيد به ماضى و اسم ملحق نميشود ، مگر در شعر به ندرت ديده شده .
* * *
علوم العربية — صفحة 295
مساهمون: هاشم حسيني تهرانى
ص٢٩٥