تخطي إلى المحتوى الرئيسي

علوم العربية — صفحة 164

مساهمون:

ص١٦٤

( وقف به هاء سكت )

هاء سكت : هاء ساكنى است كه آخر بعضى كلمات هنگام وقف ملحق ميكنند ، و سكت مانند سكوت مصدر است ، و مقصود از سكت : وقف است ، زيرا به وقف سكوت حاصل مىشود ، پس هاء سكت ، يعنى : هاء وقف ، و آوردن هاء سكت به منظور آن است كه حركت آخر كلمه خوانده شود ، و وقف بر حركت هم نشود ، و آن در چند مورد اگر بخواهند وقف كنند آورده مىشود : 1 - پس از ضميرى كه آخرش متحرّك باشد و هاء نباشد ، مانند :
" وَ ما أَدْراكَ ما هِيَهْ ، نارٌ حامِيَةٌ :
چه ميدانى چيست آن ، آتشى است بسيار سوزنده - سورة القارعة ، 101 - آيه 11 " هيه : ضمير مفرد مؤنث غائب است ، هاء سكت به آن ملحق شده ، و مانند : " حسابيه ، كتابيه ، ماليه ، سلطانيه ، در سورة الحاقّة ، 96 - " در آخر هريك ضمير متكلّم وحده و هاء سكت مىباشد . 2 - پس از صيغه امر مفرد مذكّر كه يك حرفى باشد ، مانند : " ق " از وقى ، يقى ، وقاية ، و " ف " از وفى ، يفى ، وفاء ، و " ر " از رأى ، يرى ، رؤية ، كه در حالت وقف " قه و فه و ره " گفته مىشود و هاء سكت در اين صورت واجب است ، زيرا كلمه يك حرف است ، و اگر نياورند قهرا وقف به حركت لازم ميآيد . 3 - پس از فعل مضارع ناقص مجزوم ، مانند : " لم يخش ، لم يدع ، لم يرم " جائز است در حالت وقف " لم يخشه ، لم يدعه ، لم يرمة " گفته شود ، و جائز است هاء سكت نياورند ، و بر حرف آخر
علوم العربية — صفحة 164 | هاشم حسيني تهرانى