شرح فارسى كفاية الاصول مرحوم آخوند خراسانى — صفحة 239
. . . . . . . . . . قول عادل شود كه آن قول مفيد است پس خبر صفار اثر قول مفيد است پس چگونه هم موضوع شود و هم حكم براى قول مفيد . جواب آنكه زمانى كه خبر عادل اثر شرعى داشته باشد حقيقت به حكم مفهوم آيهء شريفه واجب است ترتيب آثار آن خبر و قول مفيد چون اثبات مىكند قول صفار را لازم است ترتيب آثار قول صفار و اثر آن اثبات قول معصوم است مع الواسطه و وسائط موضوعاتى مىباشند مثل ساير موضوعات كه لازم است ترتيب آثار آنها براى اثبات قول معصوم و قضيه حقيقيه طبيعيه شامل تمام افراد عرضيه و طوليه محققه و مقدره مىشود كما آنكه قضاياى مستعمله در علوم و قضاياى شرعيه به همين قسم است شامل تمام افراد الى يوم القيامه مىشود و لو بعدا موجود شوند و يا آنكه شامل مىشود حكم وسائط را بمناط و علتى كه بيان نموديم و لو لفظا شامل نمىشود و يا از جهت عدم قول بالفصل فتأمل جيدا . [ اثبات حجيت اقسام اربعه خبر واحد به آيهء نبأ ] مخفى نماند بر آنكه تقسيم نمودهاند علماء متأخرين رضوان اللّه تعالى عليهم خبر واحد را بر چهار طايفه اگرچه نقل شده . اول كسى كه اين تقسيم را نموده مرحوم سيد جمال الدين احمد بن طاوس بوده اول خبر صحيح و آن خبرى است كه تمام رواة آن عدول و تزكيه نموده باشند آنها را علماء و بعضى موارد گفته مىشود به آن ثقه باصطلاح علماء رجال . دوم خبر ضعيفى كه مخبر باشد به عمل مشهور قدماء . سوم خبر موثق و ان خبرى است كه رواة آن موثق باشند و لو امامى نباشند و داخل در اين قسم مىشود خبر فاسق موثق سواء آنكه امامى باشد يا غير امامى . چهارم خبر واحد حسن و آن خبرى است كه رواة آن امامى ممدوح باشند و لو تصريح به عدالت آنها نشده باشد اما خبر صحيح قدر متيقن از مفهوم آيه شريفه مىباشد .