و ذلك لبداهة ان موافقة الامر الغيرى بما هو امر الا بما هو شروع فى اطاعة الامر النفسى لا يوجب قربا و لا مخالفته بما هو كذلك بعد او المثوبة و العقوبة انما تكونان من تبعات القرب و البعد .
شرح
و از بيانات گذشته ما ظاهر مىشود كه نزاع بين مرحوم شيخ مفيد كه مىفرمايد ثواب در عبادات من باب تفضل و انقياد است و معظم فقهاء و متكلمين كه قائلند من باب استحقاق است نزاع لفظى است نه معنوى چونكه استحقاق به معناى اجير كه گذشت بلا اشكال علماء رضوان اللّه تعالى عليهم قائل نيستند كما لا يخفى و قهرا من باب تفضل و انقياد مىباشد و اما در عقاب مقدمات ممكن است بگوئيم در جائى كه روايت رسيده عقاب دارد مثل لعن بر غارس شجر خمر و آنهائى كه مقدمات خمر را فراهم مىكنند فافهم و تامل جيدا .
قوله : و ذلك لبداهة الخ و اين مطلب به جهت آنست كه بديهى است كه موافقت امر غيرى بما هو امر غير اگر بجا آورده شود هيچ قرب و بعدى ندارد چون بعنوان شروع در امر نفسى نياورده است و ثواب و عقاب تابع قرب و بعد هستند و زمانى كه امر غيرى را ما بعنوان شروع در امر نفسى نياورديم بلكه به جهت آنكه امر غيرى است بما هو هو آورديم هيچ ثواب و عقاب ندارد .
و حاصل قول مصنف آن شد كه آوردن مقدمات ثواب در آنها يا من باب عنوان افضل الاعمال احمزها است يا من باب تفضل و انقياد است و يا من باب شروع در مقدمات شروع در ذى المقدمه باشد مثلا اگر كسى را به او گفتند تحصيل علم كن و مقدمه تحصيل علم خريدن كتاب است يا رفتن براى تحصيل و امثال آنكه اينها از مقدمات شروع در تحصيل علم است عرفا كما لا يخفى .