تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح فارسى كفاية الاصول مرحوم آخوند خراسانى — صفحة 199

مساهمون:

ص١٩٩
الحركة على الذات و ان اعتبر لا به شرط و غفل عن ان المراد ما ذكرنا كما يظهر منهم من بيان الفرق بين الجنس و الفصل و بين المادة و الصورة فراجع . الثالث ملاك الحمل كما اشرنا اليه هو الهوية و الاتحاد من وجه
شرح
مصدر و فرق بين مصدر و اسم مصدر كما آنكه گذشت آنست كه مصدر نفس حدث است با نسبت ناقصه مثل ضرب يعنى زدن كسى و اسم مصدر نفس حدث است بدون نسبت مثل غسل و غسل چونكه هركدام از اين‌ها باشد بايد هيئت و صورة او لا به شرط باشد و همچنين ماده او از حيث ماهيت مهمله مثل اسماء اجناس و از اين جهت است كه احتياج در اطلاق بمقدمات حكمة هستيم و حال آنكه اگر هركدام از اين‌ها اصل براى باقى مشتقات باشد بايد هيئت و ماده لا به شرط باشند و حال آنكه اين‌چنين نيست بلكه مصدر و اسم مصدر به هيئت و معنى خودش هركدام با يكديگر فرق دارند و هركدام از اين معانى ممكن نيست در ساير مشتقات ملاحظه شود و آنچه كه ممكن است بگوئيم ضاد و راء و باء مبدأ تمام مشتقاتى است كه از ماده ضرب پيدا مىشود و اين حروف ثلاثه در تمام صيغ آنها معتبر است و لو معنى و هيئت و لفظ مختلف باشند و البته اين وضع وضع نوعى مىشود براى ماده مشتقات كما آنكه هيئت فاعل و فعل و يفعل اين هيئت هم وضع نوعى دارد براى تمام مواد و لو آنكه ماده‌ها مختلف باشند مثل ضارب و قائم و آكل و غيره پس حروف ثلاثه كه ضاد و راء و باء باشد اين ماده نه مصدر هستند و نه اسم مصدر و نه افعال ديگر بلكه مواد تمام مشتقات ديگر مىباشند كما لا يخفى

[ ملاك حمل اتحاد و اختلاف موضوع و محمول است ]

قوله : الثالث الخ سوم اينكه ملاك حمل كما اينكه اشاره نموديم قبلا بسوى او اينست كه موضوع همان محمول باشد و محمول هم همان موضوع باشد در خارج مثل الانسان حيوان ناطق و بين اين موضوع و محمول از جهت خارجى
شرح فارسى كفاية الاصول مرحوم آخوند خراسانى — صفحة 199 | محمدحسين نجفى دولت آبادى اصفهانى