مىشود كه صاحب اين امر مدّتى غيبت خواهد نمود ، در آنوقت چگونه رفتار نماييم ؟
فرمود : به طريقهاى كه در دست داريد ، چنگ بزنيد و به آن رفتار كنيد تا وقتىكه امرى برايتان ظاهر گردد . « 1 »
مترجم بحار « 2 » گويد : مقصود از اين اخبار ، آن است كه در دين ، تزلزل و در عمل ، تحيّر واقع نشود ؛ يعنى در اصول و فروع دين به آنچه از امامان خودتان به شما رسيده ، چنگ بزنيد ، عمل را ترك نكنيد و از دينى كه داريد برنگرديد ، تا وقتىكه امر وى به معجزات براى شما ظاهر گردد و كلام در اينخصوص ، از سعد بن عبد اللّه در باب ادلّهاى كه شيخ آنها را ذكر كرده بود ، منقول شد .
محمد بن ابراهيم در كتاب الغيبه « 3 » به اسناد خود از ابان بن تغلب و او از ابى عبد اللّه عليه السّلام روايت نموده كه آن حضرت فرمود : زمانى مىآيد كه در آن سبطهاى به خلايق روى آورد به نوعى كه در اثناى آن سبطه ، علم ، مستور و پنهان مىگردد ؛ چنان كه ماران در سوراخ به همديگر چسبيده ، پنهان مىشوند . وقتى ايشان بدين حالت مىباشند ، ناگاه ستارهاى بر ايشان طلوع مىكند ؛ يعنى قائم - عجل اللّه تعالى فرجه - ظهور مىنمايد .
عرض كردم : سبطه چيست ؟
فرمود : فترت و حيرت است .
عرض كردم : آن زمان چگونه رفتار نماييم ؟
فرمود : به طريقهاى كه الآن در دست داريد ، رفتار كنيد ، تا وقتىكه ستارهء شما به امر خداى تعالى طلوع نمايد .
به اين اسناد از ابان بن تغلب و او از صادق عليه السّلام روايت نموده كه آن حضرت فرمود :
چگونه مىشود وقتىكه بين دو مسجد ، سبطه واقع شود - مراد ، مسجد الحرام و مسجد
هامش
( 1 ) . الغيبة ، محمد بن ابراهيم نعمانى ، ص 159 .
( 2 ) . بحار الانوار ، ج 52 ، صص 133 - 132 .
( 3 ) . الغيبة ، صص 160 - 159 .