توقيعات عن الصاحب عليه السّلام . . . ، الخ و هكذا و شايد اصل مكتوب و خطّ مبارك را متعدّد حساب كردند .
شيخ يوسف از عالم متبحّر ، يحيى بن بطريق حلّى صاحب كتاب عمده كه از علماى مائهء خامسه است نقل كرده كه او در رسالهء نهج العلوم الى نفى المعدوم گفته : حضرت صاحب عليه السّلام سه مكتوب ، هر سال يكى ، براى شيخ مىفرستادند ، بنابر قول او ، يك مكتوب از ميان رفته و ذكرى از آن در كتب موجود نيست .
دوّم : شيخ طبرسى در اوّل كتاب احتجاج « 1 » گفته : ما اسانيد اخبارى ذكر نمىكنيم كه در اين كتاب نقل مىكنيم يا به جهت وجود اجماع بر آن ؛ يعنى بر صحّت خبر ، ما به جهت موافقت آن خبر با ادلّهء عقلى يا به جهت اشتهار آن در سير و كتب مخالف و مؤالف ؛ يعنى در اين كتاب اخبارى نقل مىكنيم كه موافق اجماع يا دليل عقل يا مشهور در كتب فريقين باشد و اين دو مكتوب را به نحو جزم خبر مىدهد كه از جانب آن حضرت عليه السّلام وارد شده ، نه به ترديد و احتمال به اينكه بگويد : روايت شده يا نقل كردند حسب وعدهاى كه در اوّل كتاب كرده و اگر چنين هم مىگفت ، باز معتبر بود .
بنابراين بايد اجماع بر روايت آن دو مكتوب ، محقّق شده باشد يا در كتب مشهور باشد ، شيخ يحيى بن بطريق حلّى در رسالهء مذكور فرموده : براى تزكيه و توثيق شيخ دو طريق است ،
تا اينكه مىگويد : دوّم آن چيزى است كه مختصّ به شيخ مىباشد و آن چيزى است كه كافّهء شيعه آن را روايت كردهاند و آن را تلقّى نمودند به قبول اينكه مولاى ما صاحب الزمان - صلوات اللّه عليه و إله - سه كتاب به سوى او نوشتند و بعد از ذكر عناوين كتب ، گفته : اين تمامترين مدح و تزكيه و پاكيزهترين ثنا و ستوده به قول امام امّت و خلف ائمّه عليهم السلام است ، انتهى . « 2 »
پس به ظاهر و نصّ اين دو شيخ معظّم ، اين دو مكتوب ، در نزد اصحاب ، مشهور و
هامش
( 1 ) . الاحتجاج ، ج 1 ، ص 10 .
( 2 ) . ر . ك : الفصول العشرة ، ص 24 .