شريف كافى را در مدّت بيست سال در شهرى كه چهار نايب امام عليه السّلام بودند ، نوشت و از راه معجزات به يد نوّاب و غير آنها ، بر تولّد آن حضرت اطّلاع يافت ، در كافى ، بابى عقد كرده در ذكر كسانى كه قائم - عجّل اللّه تعالى فرجه - را ديدهاند و شيخ حرّ در آخر هداية الامة از بعضى حكايت كرده كه كلينى رحمه اللّه به شرف لقاى آن حضرت فايز شده است .
حسين بن عبد اللّه بن محمد الطيّبى - به كسر الطاء - كه حافظ سيوطى او را علّامهء مشهور در معقول و عربيّت و معانى و بيان گفته ، او در سنهء هفت صد و چهل و سه بود و در حديث و درايت ، مهارت تمامى داشت ، استاد ولى اللّه تبريزى ، شارح مشكات كه داراى ثروت زيادى بود ؛ كما في بغية الوعاة و ذكره الحافظ ؛ ايضا ابن حجر ، كلينى را از فقهاى مائهء ثالثه و مجدّد مذهب شيعه دانسته ، بعد از آنكه امام على بن موسى الرضا عليهما السّلام را در مائهء ثانيه گفته و كلام او اين است ؛
و فى الثالثة من اولى الامر المتقدر باللّه و من الفقهاء ابو العبّاس سريج الشافعى و ابو جعفر الطّحاوى الحنفى و ابن الحلال الحنبلى و ابو جعفر الرازى الامامى و من المتكلّمين ابو الحسن الاشعرى و من القرّاء ابو بكر احمد بن موسى بن مجاهد و من المحدّثين ابو عبد الرّحمن النائى .
در مائهء اربعه از اولى الامر قادر باللّه ، از فقها ، ابو حامد اسفراينى الشافعى و سيّد مرتضى اخى الرضى الشاعر الامامى و از متكلّمين ، ابو بكر الباقلانى را شمرده و ابن حجر در كتاب تبصير « 1 » گويد : « الكلين بالضّم و امالة اللّام ثمّ ياء ساكنه ثمّ نون ابو جعفر محمد بن يعقوب الكلينى من رؤساء فضلا الشيعه في ايّام المقتدر و هو منسوب إلى كلين قرية بالعراق و قال الجرزى في جامع الأصول ابو جعفر محمد بن يعقوب الرّازى الأمام على مذهب اهل البيت عالم في مذهبهم كبير فاضل عندهم مشهور و له ذكر فيما كانوا على رأس المائة الثالثه » .
شيخ مفيد رحمه اللّه در شرح عقايد صدوق رحمه اللّه فرموده : « و قد ذكر الكلينى في كتاب
هامش
( 1 ) . تبصير المنتبه بتحرير المشتبه ، ج 3 ، ص 1219 .