قيام مىكند ، به چند وجه محتمل است :
اوّل ؛ اين خبر از جمله اخبارى است كه تحقّق مضمون آنها به حصول شرطى از شرايط موقوف است كه آن شرط حاصل نشده و به جهت عدم حصول آن در مضمون خبر ، بدا واقع گرديده و متحقّق نشده ؛ چنانكه اخبار اين باب بر اين وجه دلالت دارد .
دوّم ؛ الم ، تصحيف المر است ؛ يعنى آن حضرت المر فرموده ولى نسخهنويسان به غلط ، الر نوشتهاند ، مبدأ اين تاريخ را مانند المر وقتى قرار دهيم كه به بعثت نزديك است و مراد از قيام قائم هم ، قيام او به امر امامت پنهانى باشد ، زيرا آن حضرت بعد از فوت پدرش ، سال دويست و شصت هجرى به امامت رسيد و اگر يازده سال پيش از هجرت را به آن اضافه كنى ، با عدد المر مطابق مىشود .
سوّم مراد از الف لام را ، مجموع عدد هرپنج الف لام راى قرآن است كه هزار و صد و پنجاه و پنج مىشود و اين وجه را تأييد مىكند كه آن حضرت هنگام ذكر الم ، به سبب مكرّر بودنش بعد آن را كه لفظ اللّه باشد هم ، ذكر نمود تا سورهاى كه مقصودش بود ، ظاهر شود .
اينكه مراد از آن ، يك الم است به خلاف المر كه همهء آنها مراد بود ، از اين جهت آن را مطلق گذاشت ؛ يعنى بعد آن را ذكر نكرد ، نيز چيزى كه بعد از اين در خبر امام حسن عسكرى عليه السّلام خواهد آمد ، اين وجه را تأييد مىكند .
چهارم ؛ مراد از انقضاى مدّت الر ، انقضاى مدّت حروف مقطّعهاى است كه ابتداى آنها الر باشد ، يعنى كه غرض از گرفتن آنها از الر اين است كه عدد المص ، تنها با عدد الم از مجموع حروف مقطّعهء قرآن اسقاط مىشود . بنابر فرض اوّل عدد همهء آنها هزار و ششصد و نود و شش و بنابر فرض ثانى ، هزار و ششصد و بيست و پنج و به حساب مغاربه بر فرض اوّل ، دو هزار و صد و نود و چهار مىشود .
وجه چهارم به قاعدهء كليّهاى كه آن حضرت فرمود ، انسب است و آن قاعده اين بود كه هنگام انقضاى مدّت حرفى از حروف مقطّعه ، دولتى از بنى هاشم ظاهر مىشود ، زيرا دولت قائم عليه السّلام ، آخر همهء دولتهاست ، پس مناسب اين است كه ظهور او هنگام
العبقري الحسان في أحوال موالانا صاحب الزمان ( ع ) — صفحة 760
مساهمون: صادق برزگر بفرويى
ص٧٦٠