يكى ؛ حكيمه خاتون دختر حضرت ابى الحسن موسى بن جعفر عليهما السّلام است كه هنگام ولادت حضرت ابى جعفر محمد بن على الجواد حاضر بود .
ديگرى ؛ حكيمه خاتون دختر حضرت جواد عليه السّلام است كه هنگام ولادت حضرت حجّة - عجّل اللّه فرجه - حاضر بود . چنانكه علّامه طباطبايى بحر العلوم - نوّر اللّه مرقده - در رجال « 1 » خود فرموده : حكيمه دختر ابى جعفر ثاني كه همنام عمّهء پدرش ، حكيمه دختر ابى الحسن موسى بن جعفر است ؛ هنگام ولادت قائم حجّة - عجّل اللّه فرجه - حاضر شد ، چنانچه عمّهاش حكيمه هنگام ولادت ابى جعفر محمد بن على جواد عليهما السّلام حاضر شد . حكيمه در هردو موضع با كاف است اما حليمهء با لام ، پس از تصحيف عوام است .
اين ناچيز گويد : كه بعضى از ارباب فضل در تأليفات خود فرمودهاند :
اين در بعضى مواضع به لام واقع شده و شايد به لام صحيح باشد . به قرينهء آنچه در كتب اخبار ما وارد شده ، طايفهء اماميّه از حضرات معصومين عليهم السّلام ، از تسميّهء مولود به حكيم به كاف كراهت داشتند و تاء تأنيث داشتن لفظ حكيمه باعث تغيّر حكم كراهت نمىشود ، لذا ممكن است اسم آن مخدّره حليمهء با لام و حكيمهء با كاف لقبش باشد و شايد سبب ملقّب شدنش به اين لقب ، اطّلاع آن خاتون از اسرار حكمت باشد ، چنان كه فاطمه ، خواهر امام رضا عليه السّلام به معصومه ملقّب مىباشد .
و بالجمله ، علّامهء طباطبايى فرموده است : سروى ، يعنى ابن شهرآشوب در مناقب « 2 » خود گفته : حكيمه ، دختر ابى الحسن موسى بن جعفر گفت : چون وقت ولادت خيزران ، مادر ابى جعفر عليه السّلام رسيد ؛ حضرت رضا عليه السّلام مرا طلبيد و فرمود : اى حكيمه ! هنگام ولادت او حاضر شو . بعد تو و او و قابله در اطاقى داخل شويد . آنگاه براى ما چراغى گذاشت و در را به روى ما بست .
هنگامى كه درد زاييدن گرفت ، چراغ خاموش شد و پيش روى او طشتى بود - و من
هامش
( 1 ) . فوائد الرجاليه ، ج 2 ، ص 358 .
( 2 ) . مناقب آل ابى طالب ، ج 3 ، ص 499 .