و آن روزى است كه ظاهر مىشود در آن روز قائم ما اهل بيت و ولادت امر و ظفر مىدهد او را خداوند بر دجّال . پس بر دار مىكشد او را بر كناسهء كوفه .
و هيچ روز نوروزى نيست ، مگر آنكه ما انتظار مىكشيم در آن فرج را ؛ زيرا كه آن روز از ايّام ماست كه فرس آن را محافظت نمودند و شما يعنى عرب آن را ضايع نموديد . » الخ .
علّامهء مجلسى در بحار « 1 » اين خبر را مشروحا از سيّد فضل اللّه راوندى نقل نموده كه محلّ ذكر آن و ذكر اشكالات در آن خبر و جواب از آن و تحقيق روز نوروز نيست . و لكن مخفى نماند كه بودن روز خروج امام زمان عليه السّلام ، روز جمعه و نوروز و عاشورا ، نه به نحوى است كه در سالهاى بسيار كه توافق نكنند ، منتظر فرج نتوان شدن ، چه غير ظهور و خروج حضرت حجّة بن الحسن بن على المهدى - صلوات اللّه عليه - كه حال از عمر شريفش هزار و چهل سال و چيزى مىگذرد كه خواهد شد و تبديل و خلفى در آن نخواهد شد ، مابقى آن چه رسيده از آيات و علامات پيش از ظهور و مقارن آن همه قابل تغيير و تبديل و تقديم و تأخير و تأويل به چيز ديگر كه از اهل بيت عصمت عليهم السّلام رسيده باشد ، هست ؛ حتّى آنها كه در شمار محتوم ذكر شده است .
چه ظاهرا مراد از محتوم در آن اخبار نه آن است كه هيچ قابل تغيير نباشد و ظاهر همانى را كه فرمودند ، به همان نحو بيايد ؛ بلكه مراد - و اللّه يعلم - مرتبهاى است از تأكيد در آنكه منافاتى با تغيير در مرحله از انحاى وجود آن نداشته باشد .
مؤيّد اين مقال است ، آنچه شيخ نعمانى در غيبت « 2 » خود از ابى هاشم داود بن قاسم جعفرى روايت كرده كه گفت : بوديم در نزد ابى جعفر محمّد بن على الرضا عليهما السّلام ، پس جارى شد ذكر سفيانى و آنچه رسيده بود در روايت كه امر او از محتوم است .
پس گفتم به ابو جعفر عليه السّلام : آيا خداوند بدا خواهد فرمود در محتوم ؟
فرمود : « آرى . » پس گفتم به آن جناب : پس مىترسم كه خداوند بدا فرمايد در قائم عليه السّلام .
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، ج 56 ، ص 119 به بعد .
( 2 ) . الغيبة ، ص 302 - 303 .