مستغيث برساند ، حسب قدرت الهيّه و علوم لدنيّهء ربّانيّه را كه داراست و بر حال هر كس در هر جا دانا و بر اجابت مسئولش توانا ؛ بلكه پيوسته ، فيضش به هر كس به اندازهء قابليّت و استعداد و مراعات صلاح نظام عباد و بلاد رسيده و مىرسد و از نظر در امور رعاياى خود ، از مطيع و عاصى و عالم و جاهل و شريف و دنى و قوى و ضعيف ، غفلت نكرده و نمىكند .
آن جناب در توقيعى كه براى شيخ مفيد فرستادند ، مرقوم داشتند : « ما اگر چه منزل كرديم در مكان خودمان كه دور است از مساكن ظالمين بر حسب آنچه به ما نمانده آن را خداى تعالى از صلاح براى ما و براى شيعه مؤمنين ما در آن ، مادامىكه دولت دنيا براى فاسقين است ؛ پس به تحقيق كه علم ما محيط است به خبرهاى شما و غايب نمىشود از علم ما ، هيچ چيز از اخبار شما و معرفت ما به بلايى كه به شما مىرسد . » « 1 »
و شيخ كلينى « 2 » و نعمانى « 3 » و ديگران به سندهاى خود روايت كردند كه امير المؤمنين عليه السّلام در يكى از خطبههاى طولانى خود فرمود :
« بار خدايا ! لا بدّ است كه بوده باشد براى تو حجّتها در زمين تو ، حجّتى بعد از حجّتى بر خلق تو كه هدايت كنند ايشان را به سوى دين تو و بياموزند به ايشان علم تو را تا اينكه پراكنده نشوند اتباع و اين حجج ، بعضى يا گاهى ظاهرند كه كسى اطاعت ايشان را نمىكند يا پنهان ترسان كه مرتقب است زمان ظهور خود را ، اگر شخص او غايب است از مردم ، در حال آسايش و آرامى ايشان در دولت باطل ، پس غايب نيست از مردم علم ايشان و آرا [ يا آداب ايشان ] « 4 » در قلوب مؤمنين گسترده شده و مؤمنين به آنها عملكنندهاند ؛ انس مىگيرند به آنچه وحشت دارند از آن ، تكذيبكنندگان و ابا مىكنند از آن مسرفين .
قسم به خداى كه اين كلامى است كه كيل مىشود بىبها ، اگر كسى بود كه به گوش دل
هامش
( 1 ) . ر . ك : الاحتجاج ، ج 2 ، ص 322 - 323 .
( 2 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 339 .
( 3 ) . الغيبة ، ص 137 .
( 4 ) . ترديد به جهت اختلاف نسخه است . منه .