و نيز از همان كتاب به طريق مسند از " ابى بصير " روايت كرده كه [ حضرت ] صادق عليه السّلام فرمود كه : « پيش از قيام قائم عليه السّلام ناچار است از قحطى كه خلايق در آن گرسنه مانند ، و برسد ايشان را بيم شديد و خوف از كشته شدن و نقصان اموال و اولاد و ميوهها .
پس اين آيه را تلاوت كرد :
وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الثَّمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرِينَ
« 1 » » « 2 » .
و در روايت ديگر از حضرت باقر عليه السّلام به " جابر جعفى " فرمود كه : « بعض مضمون اين آيه خاص است ، و آن گرسنگى باشد در كوفه كه مخصوص دشمنان آل محمّد عليهم السّلام باشد و ايشان به آن هلاك شوند ؛ و بعض آن عام است و آن در شام واقع شود كه دوست و دشمن آل محمّد عليهم السّلام در آنجا به گرسنگى مبتلا شوند ، بهطورى كه مانند آن ديده نشده باشد و اين گرسنگى پيش از ظهور قائم عليه السّلام باشد و آن بيم و خوف بعد از قيام آن حضرت » « 3 » .
و مثل اين خبر از " تفسير عياشى " روايت شده [ است ] « 4 » .
حديث هفتم [ تفسير آيه فَاخْتَلَفَ الْأَحْزابُ مِنْ بَيْنِهِمْ *
]
؛ علّامهء مجلسى رحمه اللّه در بحار روايت كرده از " محمّد بن ابراهيم " در كتاب " غيبت " به سند خود از حضرت باقر عليه السّلام فرمود كه : « آيهء
فَاخْتَلَفَ الْأَحْزابُ مِنْ بَيْنِهِمْ *
« 5 » را از امير المؤمنين عليه السّلام پرسيدند . فرمود كه : به مشاهده سه چيز منتظر باشيد و آن ، اختلافى است كه در ميان اهل شام واقع شود و بيرقهاى سياهى است كه از سمت خراسان آيد و اضطرابى است در ماه رمضان . مردى عرض كرد كه : اضطراب رمضان چيست ؟ فرمود كه :
نشنيدهايد كه خدا فرموده :
إِنْ نَشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِمْ مِنَ السَّماءِ آيَةً فَظَلَّتْ أَعْناقُهُمْ لَها خاضِعِينَ
« 6 » .
آن آيت صدايى باشد كه از آسمان آيد ، بهطورى كه از شدّت مهابت دختر باكره را از پس پرده بيرون و خفته را بيدار و بيدار را مضطرب كند » « 7 » .
هامش
( 1 ) . سوره بقره ، آيه 155 : « و قطعا شما را بهچيزى از [ قبيل ] ترس و گرسنگى ، و كاهش در اموال و جانها و محصولات مىآزماييم ؛ و شكيبايان را مژده ده ! » .
( 2 ) . غيبت نعمانى ، ص 250 و 251 ، باب 14 ، ح 6 .
( 3 ) . همان ، ص 251 ، باب 14 ، ح 7 .
( 4 ) . تفسير عياشى ، ج 1 ، ص 68 ، در ذيل تفسير آيه 155 سوره بقره .
( 5 ) . سوره مريم ، آيه 37 و سوره زخرف ، آيه 65 .
( 6 ) . سوره شعراء ، آيه 4 : « ما اگر بخواهيم از آسمان آيت قهرى نازل گردانيم كه همه به جبر ، گردن زير بار ايمان فرود آورند » .
( 7 ) . غيبت نعمانى ، ص 251 ، باب 14 ، ح 8 .