عنه عن محمّد بن يحيى عن أحمد بن محمّد بن عيسى وعن علىّ بن إبراهيم عن أبيه جميعا عن حماد بن عيسى عن عمر بن اذنيه عن أبان بن أبي عيّاش عن سليم بن قيس قال سمعت أمير المؤمنين عليه الصّلاة والسّلم يقول قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه وآله منهومان لا يشبعان طالب دنيا وطالب علم فمن اقتصر من الدّنيا على ما احلّ اللّه له سلم ومن تناولها من غير حلّها هلك الّا ان يتوب ويراجع ومن اخذ العلم من أهله وعمل بعلمه نجى ومن أراد به الدّنيا فهي حظه
شرح
است كه درويشان بر سر مىكذارند ودر ابتداى اسلام پيش مسلمانان اين نوع كلاه متعارف بود . وحندس بكسر حا بىنقطه وسكون نون وفتح دال بىنقطه بمعنى شب تاريك وبمعنى ظلمت شب نيز امده است وثاني انسب است درين مقام واشفاق بمعنى خوف است ومراد اينجا خوف از عدم أجابت دعا است وجمله فدقّ اللّه من هذا خيشومه وقطع منه حيزومه ظاهر اينست كه جمله دعائية ونفرين برين طايفه باشد وممكن است كه جملهء خبريّه باشد ومقصود اين باشد كه چون نيّت ايشان در تحصيل علم صحيح نبود خداى عز وجل نقيض مطلب ايشان را بر علم ايشان مرتّب گردانيد وبرين قياس جملهء فأعمى اللّه على هذا خبره وقطع من آثار العلماء اثره وجملة فشدّ اللّه من هذا أركانه وأعطاه يوم القيمة أمانة هريك از اينها نيز احتمال دارند كه دعائيّه باشند واحتمال خبريّة نيز دارند وظاهر أول است يعنى حضرت صادق صلوات اللّه عليه فرمودند كه طلبكاران علم سه فرقهاند پس ايشان را باشخاص وصفات بشناس تا آنكه دانى كه پيروى كه بايد كرد ومتابعت كه بايد نمود يك صنف جمعاند كه مطلب ايشان از تحصل علم استهزاء ومجادلة با علما وطايفه دويم جمعىاند كه غرض ايشان از تحصيل علم تفاخر وعام فريبى است وطايفه سيوم غرض ايشان از تحصيل علم معرفت احكام دين وادراك مراتب يقين است پس صاحب استهزاء ومجادلة با علما است ومتعرّض كفتكوها مىشود در مجالس مردمان به اين طريق كه تعريف علم وحلم مىكنند وخود را صاحب خضوع وخشوع مىنمايد در نظر خلق وحال آنكه خالى است از ورع وپرهيزكارى پس أو را خداى تعالى خوار وذليل كرداند بسبب اين عمل وأو را هلاك كند وأصل أو را براندازد وصاحب تفاخر وعامفريبى علامتش اينست كه صاحب خدعه وفريب است ودر ظاهر با خلايق ملاطفه ومهربانى مىنمايد ودر باطن در مقام عداوت ايشان است ومىخواهد زيادتى كه بر عالم ديكر از أشباه در علم كه در قدر مال مثل أو باشد وفروتنى مىنمايد نسبت به مالداران كه پائينتر ازو باشد در مرتبه دانش پس أو رشوه از مردم مىخورد ودين ايشان را مىشكند پس كور كرداند خداى تعالى بسبب اين كارها ديدهء بصيرت أو را واز ميان علما نام أو را براندازد وعلامت صاحب فقه وعقل اينست كه هميشه شكستهحال واندوهگين است بسبب خوف از معاصي وشبها بيدارى مىكشد بسبب اشتغال به عبادت وتحت الحنك مىبندد بر قلنسوة خود ودر ظلمت شب برمىخيزد وعبادت خداى تعالى مىكند ومىترسد از اينكه