« حرف الثاء »
« تمّ »
متن « ثمّ » اسم يشار به إلى المكان البعيد ، نحو :
وَ أَزْلَفْنا ثَمَّ الْآخَرِينَ
« الشعراء / 64 »
شرح يكى از حروفى كه در اين كتاب پيرامون كلمات مركبهء آن بحث مىشود و كلمهء مفرده ندارد حرف ثاء است بهخلاف حرف التاء كه تنها كلمهء مفرده آن مورد بررسى و تحقيق ادبى مىباشد و كلمهء مركبهء مورد بحث ندارد .
بايد دانست كه حرف جيم ، حاء ، خاء ، راء ، عين ، غين ، قاف و ميم مانند حرف ثاء هستند كه در كتاب ، تنها در مورد كلمات مركبهء آنها بحث مىشود و كلمهء مفرده ندارند .
يكى از كلماتى كه با حرف ثاء شروع مىشود ، « ثمّ » است و بحث در مورد اين كلمه مقدّم گرديد بر بحث دربارهء « ثمّ » - با اينكه هردو داراى حروف اصلى مشابه هستند - به دليل اينكه حركت حرف اوّل اين كلمه فتحه است و حركت اوّل ديگرى ضمّه مىباشد و مىدانيم چون فتحه اخفّ حركات است ، رتبهء او مقدّم از ضمّه است .
اين كلمه اسم اشاره مىباشد كه بوسيلهء آن به مكان بعيد اشاره مىشود ، يعنى مشار اليه آن مكان بعيد مىباشد .
ابن مالك در بيان اسماء اشارهء مكانيه مىگويد :
في البعد أو ب « ثمّ » فه أو « هنّا » * أو ب « هنالك » انطقن أو « هنّا »
مانند اين آيهء شريفه كه در بيان نجات حضرت موسى و قوم بنى اسرائيل و