« كلّا »
متن « كلّا » مركّبة عند ثعلب من كاف التشبيه و « لا » النافية ، قال : و إنّما شدّدت لامها ؛ لتقوية المعنى و لدفع توّهم بقاء معنى الكلمتين ، و عند غيره هي بسيطة .
شرح يكى از كلمات مركّبهاى كه با حرف كاف شروع مىشود ، « كلّا » مىباشد ، اين كلمه نزد ابو العباس ثعلب از نحويين كوفه ، در اصل مركّب از كاف تشبيه و « لا » نافيه بوده است كه به وضع ثانوى تبديل به يك كلمه گشته ، و لام آن نيز به دو جهت مشدّد شده است : الف : تأكيد معناى آن ، ب : دفع توهّم اينكه هنوز اين دو كلمه باقى بر دو كلمه بودن هستند . لكن نزد غير از ثعلب اين كلمه از همان ابتداء ، وضع بسيط داشته و متخّذ از اين دو كلمه نمىباشد .
و هي عند سيبويه و الخليل : و اين كلمه نزد سيبويه و خليل بن احمد و مبرّد و زجاج و اكثر نحويين بصره حرفى است كه معناى آن ردع و زجر است و متكلم با اين كلمه مطلب قبل را رد و منع مىكند ، در نزد اين نحويين « كلّا » تنها همين معنا را دارد ، به همين جهت كه چون « كلّا » به اين معنا متمّم كلام قبل است و در ارتباط با آن مىباشد ، اين نحويين اجازه دادهاند كه همواره بر اين كلمه مىشود وقف كرد و جمله بعد از آن را استينافيه دانست كه ابتداء به يك كلام جديد است .
و رأى الكسائى و أبو حاتم : لكن ابو الحسن على بن حمزه كسايى از ائمه نحو كوفه و سهل بن محمد سجستانى ملقّب به ابو حاتم از علماى نحو بصره و كسانى