كه درباره كلام قوم بنى اسرائيل است كه مىگفتند ما توسط لشكر فرعون گرفتار مىشويم ، و حضرت موسى در مقام جواب مثبت دادن به آنان نيست بلكه يا در مقام ردع و رد كلام آنان است كه اين معناى اوّل « كلّا » است يا در مقام بيان كلام جديدى است كه در اين صورت « كلّا » داراى معناى دوّمى مىباشد كه ابو حاتم قائل است .
و قول الكسائي : و قول كسائى در بيان معناى دوّم نيز قابليت تطبيق بر « كلّا » در مثل اين آيه شريفه را ندارد :
يَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعالَمِينَ كَلَّا إِنَّ كِتابَ الفُجَّارِ لَفِي سِجِّينٍ
« المطففين 6 و 7 »
زيرا اگر « كلّا » به معناى « حقّا » بود همزهء « انّ » بايد مفتوح مىگشت چون در اين صورت « انّ » و دو معمولش در حكم فاعل آن است ، و هرگز همزهء « أنّ » بعد « حقّا » و كلماتى كه به معناى آن هستند ، مكسور نمىشود زيرا اصل در فاعل مفرد بودن است « أنّ » و دو معمولش در حكم مفرد هستند ، أمّا چون در اينجا « إنّ » مكسور مىباشد كشف مىشود كه « كلّا » استفتاحيه است زيرا همواره همزهء « انّ » در ابتداى كلام مكسور مىشود و چون معناى ردع در اينجا مناسب نيست بنابراين در آيه فقط قول ابو حاتم قابل تطبيق است .
و إذا صلح الموضع : اگر عبارتى صلاحيت داشت كه « كلّا » مستعمل در آن به معناى ردع و يا غير ردع ( استفتاح ) باشد ، در مورد وقف در اين فرض دو حالت وجود دارد : 1 - وقف بر « كلّا » به اعتبار اينكه معناى آن ردع است . 2 - ابتداء به آن به اعتبار اينكه معناى آن استفتاح است ، لكن ارجح اين است كه « كلّا » حمل شود بر معناى اوّل كه ردع است و بر آن وقف صورت گيرد زيرا زمانى كه امر دوران پيدا كرد كه يكى از معانى كلمهاى مراد باشد و عبارت نيز شأنيت هركدام را داشت ، آن كلمه حمل بر معناى غالبى مىشود ، و چون « كلّا » غالبا در معناى ردع استعمال مىشود ، بنابراين در مورد شك ، اين كلمه حمل بر آن مىشود .
مانند اين آيه شريفه كه دربارهء مشركان است :
وَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ آلِهَةً لِيَكُونُوا لَهُمْ عِزًّا كَلَّا سَيَكْفُرُونَ بِعِبادَتِهِمْ
« مريم / 81 و 82 »