« أما »
متن « أما » على وجهين : أحدهما : أن تكون حرف استفتاح . . .
شرح « أما » در لغت عرب داراى دو وجه است :
1 - حرف استفتاح يا حرف تنبيه ، كه در اوّل كلام واقع مىشود و دلالت بر تحقيقى بودن مضمون جمله بعد را دارد ، و در ضمن هشدارى است براى مخاطب بر عدم غافل بودن او از آن مطلب .
و حروف تنبيه عبارتند از : « أما ، الا ، ها و يا » و اين حروف دو قسم هستند :
الف : بعضى بر جملهء اسميه و فعليه داخل مىشود « اما و الا و يا » .
ب : برخى بر جملهء اسميه و مفرد واقع مىگردند . « ها » مانند : « هذا » ،
« ها أَنْتُمْ أُولاءِ »
.
يكى از عباراتى كه « أما » استفتاحيه در آن استعمال شده است ، كلام امير كلام عليه السّلام است كه در كنار اصحاب خود در قبرستان بيان كرده و فرمودهاند :
« أما لو اذن لهم في الكلام لأخبر و كم أنّ خير الزاد التقوى » . « 1 »
معناى حكمت : « بدانيد و آگاه باشيد اگر اجازه تكلّم داده مىشد براى مردگان هرآينه خبر مىدادند شما را كه همانا بهترين توشه و زاد براى انسان تقوا است » .
در زبان فارسى معادل « أما » آگاه باشيد و هان ، مىباشد .
هامش
( 1 ) - نهج البلاغة : ح 125 / 1147 .